Skip to main content

Als nieuwe ergocoach is het handig om NIET alles te weten

Een beginnende ergocoach heeft soms het gevoel dat ze niet genoeg weet van ergonomie. Soms denkt ze dat ze daarom haar taak niet goed kan uitvoeren. Mijn uitgangspunt is dat dit niet-weten heel veel voordelen heeft, waar je juist in je startfase als ergocoach gebruik van kunt maken. 

Een ergocoach wordt vaak in enkele dagdelen voorbereid op haar nieuwe taak. Sommige ergocoaches hebben ook na deze training het gevoel niet genoeg te weten om hun collega’s te adviseren. 

Mijn uitgangspunt is juist dat weinig weten een groot voordeel kan zijn in het mee krijgen van je collega’s. 

Wat is jouw doel als ergocoach?

Als ergocoach wil je graag dat jouw collega’s ergonomisch gaan of blijven werken. Dat betekent dat je inderdaad kennis van ergonomie nodig hebt. Maar wat ook heel belangrijk is: je moet de vaardigheid hebben om je collega’s op zo’n manier te motiveren of adviseren, dat ze daar ook echt mee aan de slag willen gaan. Dat is best een uitdaging. 

Soms is het makkelijker om anderen te motiveren om ergens mee aan de slag te gaan als je er juist weinig van af weet. Stel je maar eens voor hoe dat bij jezelf werkt. 

De alleswetende collega…

Ken jij iemand die héél veel weet van een bepaald onderwerp? Bijvoorbeeld voeding, sporten, opvoeden volgens een bepaalde stijl, milieu of meditatie? Soms is dat heel handig, zeker als je zelf vragen hebt. Maar op andere momenten is het even wat minder fijn. 

Bijvoorbeeld:

  • als je vriendin uitlegt wat die reep chocola die voor jou op tafel ligt allemaal met jouw energie gaat doen;
  • als jouw collega wat afkeurend naar je plastic boterhamzakje kijkt;
  • als je buurman opnieuw uitlegt dat je leven écht verandert als je gaat mediteren.  

In dit soort situaties denk je meestal niet: ‘wat fijn dat je hier zoveel vanaf weet!’. Ik vermoed dat je best de positieve intenties kan zien van de ander. Maar de meeste mensen zullen wat weerstand voelen bij een (zich herhalende) opmerking waar ze op dat moment niet op zitten te wachten. 

Dit is wat er kan gebeuren als je op álle handige en onhandige momenten bij je collega’s begint over glijzeilen, tilliften en ergonomisch werken.

… of de collega die samen met jou op onderzoek uit gaat? 

Stel je nu voor dat het andersom is. Dat jouw vriendin, kennis of buurvouw juist samen met jou een bepaald thema wil onderzoeken. 

  • Dat bijvoorbeeld je vriendin vertelt dat ze als experiment een maand geen chocola wil eten. ‘Wil jij me steunen?’
  • Of dat de collega een ontzettend leuke lunchbox bij zich heeft. ‘Bij die nieuwe winkel gekocht.’
  • Of als je buurman je vrijblijvend uitnodigt voor een kennismakingsles. ‘Ik weet dat het niet helemaal jouw ding is, maar ik zou het leuk vinden als je eens een keertje mee zou gaan.’

Bij dit soort vragen en opmerkingen zal je niet snel weerstand voelen. Jullie zijn gelijkwaardig. De ander wil jou betrekken. 

Deze gelijkwaardigheid is makkelijker als startende ergocoach. Je weet immers nog niet zo veel over ergonomie en hulpmiddelen. 

Maak gebruik van de fase waarin je nog weinig weet over ergonomie

Weet jij als kersverse ergocoach eigenlijk nog heel weinig over ergonomie? Dan is dit het perfecte moment om samen met je collega’s aan de slag te gaan. 

Jij bent niet de expert die alles moet weten. Je bent nog maar net begonnen! Je bent alleen degene die het thema ter sprake brengt. 

Wil je weten hoe je dit kunt aanpakken?

Dit kan je op verschillende manieren aanpakken. Ik schreef een soort mini-stappenplan om je op weg te helpen.

Belangrijk: Je hoeft niet het antwoord op alle vragen te hebben

Als startende ergocoach vind je het misschien best spannend. Wie weet wat je collega’s allemaal gaan vragen.

Goed om voor ogen te houden is: je hoeft nooit direct antwoord te geven op een vraag. Het is heel mooi als je collega’s vragen hebben, dat laat hun betrokkenheid zien. Maar er is geen reden waarom jij direct het antwoord moet geven of weten. 

Fijn he? 

Tot slot

Natuurlijk is het belangrijk om als ergocoach kennis over ergonomisch werken op te doen. Realiseer je echter dat je direct al iets kunt betekenen op je afdeling of locatie. Je hoeft echt niet alles te weten om een goede ergocoach te zijn. Soms is minder weten zelfs effectiever. 

Meer weten? Volg het gratis webinar

In het speciale webinar voor ergocoaches vertel ik hoe je collega’s positief kunt motiveren, zonder dat er weerstand ontstaat. Het is een opname uit 2019, je kunt deze gratis bekijken.

Academie voor Ergocoaching

Samen met Ellen Bos heb ik de Academie voor Ergocoaching opgericht. Wij trainen en ondersteunen ergocoaches door vooral te kijken naar de coachende en motiverende rol van ergocoaching. Wil je meer weten?

Wat is een ergocoach?

De afgelopen jaren heb ik regelmatig gewerkt met ergocoaches. Dit begon met de vraag om bij de UMC’s (academische ziekenhuizen) een bijdragen te leveren aan de vernieuwde opleiding voor ergocoaches. Maar wat is nu een ergocoach? Wat doet zij precies? En wat is haar verantwoordelijkheid? 

De UMC’s hebben onderzoek gedaan onder de bestaande ergocoaches. Hieruit bleek dat zij behoefte hadden aan meer handvatten om hun collega’s te motiveren. Omdat ik hier invulling aan mocht geven, heb ik de afgelopen jaren vele gesprekken gevoerd over ergocoaching en ergocoaches. Maar tot mijn verbazing kent niet iedereen deze functie. 

Is een ergocoach niet hetzelfde als een ergotherapeut?

Veel zorgverleners die op een afdeling of op een (woon)locatie werken weten wel wat een ergocoach is. Maar van andere zorgverleners binnen organisaties kreeg ik regelmatig een wazige blik als ik het over deze rol had. Eén van de reacties was: ‘Ja, die hebben wij binnen onze organisatie geloof ik ook. Maar bij ons heet dat een ergotherapeut.’ 

Deze en soortgelijke reacties kreeg ik vaker. En hoewel ze een deel van hun naam delen, is een ergocoach toch echt iets heel anders dan een ergotherapeut. 

Een ergotherapeut is een paramedicus. Ergotherapie is een beroep. Een ergotherapeut heeft 4 jaar gestudeerd om haar beroep te mogen uitvoeren. Een ergotherapeut adviseert en traint mensen die moeilijkheden hebben met het uitvoeren van dagelijkse activiteiten. Haar doelgroep bestaat uit cliënten, klanten of patiënten. Ergotherapeut zijn is een vak.

Een ergocoach is iemand die opgeleid is als bijvoorbeeld verpleegkundige of begeleider. Zij heeft daarnaast een extra taak. Hiervoor wordt ze vaak in enkele dagdelen opgeleid. Zij richt zich op ergonomisch werken op haar afdeling of in haar team. Haar doelgroep bestaat uit haar directe collega’s. Ergocoach zijn is een rol.

Wat doet een ergocoach? 

De ergocoach coacht de collega’s in ergonomisch werken en adviseert over ergonomie op de afdeling. Zij heeft als extra taak of als aandachtsgebied ergonomie. Afhankelijk van de soort organisatie en de afdeling kan haar taak onder andere bestaan uit: 

  • Coachen van collega’s in ergonomisch werken;
  • Signaleren van risico’s in het werk;
  • Samen met collega’s oplossingen bedenken;
  • Adviseren bij bijvoorbeeld de aanschaf van nieuwe hulpmiddelen of meubilair. 

Wat is de verantwoordelijkheid van een ergocoach?

De ergocoach handelt in afstemming met haar leidinggevende. In overleg wordt vaak een (jaar)plan voor de werkzaamheden gemaakt. Hoewel van de ergocoach wordt gevraagd om het thema actueel te houden op de afdeling, is zij uitdrukkelijk een coach. Ze is niet verantwoordelijk voor het handelen van haar collega’s. 

Ook mijn persoonlijke mening is dat een coach niet verantwoordelijk is voor het handelen van haar collega. Maar ik vind een ergocoach wel verantwoordelijk voor het proces – dus om coachen zo goed mogelijk vorm te geven.

Dat betekent niet dat ze zo veel mogelijk moet weten van ergonomie, maar juist dat ze moet leren hoe ze het coachen optimaal kan uitvoeren. Hiervoor heeft ze kennis nodig over motivatie en gedragsverandering, plus inzicht in haar coachrol. Natuurlijk ondersteund door haar organisatie.

Meer weten?

Wil je meer weten over ergocoaches?

Meer leren? 

Ben jij ergocoach en wil je beter leren motiveren? Dan kan ik je op verschillende manieren helpen:

Weerstand bestaat niet

‘Er is veel weerstand binnen dat team’. Of: ‘hij zit in de weerstand’. Het klinkt alsof er iets aan de hand is met de ander. Maar dat is onzin, vind ik. Weerstand bestaat niet.

Luister je liever? Er is ook een podcast over waarom weerstand niet bestaat.

Wat ik regelmatig hoor

In trainingen geven deelnemers vooraf aan waar ze vooral tegenaan lopen als het gaat om motiveren. Regelmatig lees ik dan over weerstand. Bijvoorbeeld:

  • ‘Deze cliënt heeft weerstand tegen het behandelplan’
  • ‘Er is weerstand binnen dit team als het gaat om de organisatieverandering’
  • ‘Deze begeleider schiet in de weerstand als het gaat om nieuwe taken’

Deelnemers willen hier graag mee leren omgaan.

Maar: wat is weerstand eigenlijk? En…. bestaat het wel….?

Wanneer is er weerstand?

Vaak gaat het over weerstand als de één iets wil en als de ander daar niet in mee gaat. Bijvoorbeeld:

  • Als een zorgprofessional adviezen geeft, maar de cliënt of klant deze niet opvolgt
  • Als ouders willen dat hun peuter meeloopt, maar de peuter laat zich vol drama op de grond vallen en zet geen stap
  • Als een teamleider afspraken wil maken met het team, maar het team gaat hier niet in mee

Bij ‘weerstand’ gaat het in zo’n geval om de ander. De weerstand wordt gezien als onderdeel van de cliënt, de peuter of het team.

Weerstand bestaat alleen in interactie

Maar: weerstand is geen ding, zoals een boom of een huis een ding is. Het is niet aan te raken of op te pakken. Je zou zelfs kunnen zeggen: weerstand bestaat niet. Het is er alleen maar in de beleving van de zorgprofessional, ouders of teamleider. Dat is degene die weerstand ervaart, omdat de ander niet ‘mee’ gaat.

Weerstand hoort niet bij de ander. Het is soms iets wat jij als zorgprofessional, ouder of teamleider ervaart. Het interessante is: als jij niets meer van de ander vraagt, dan verdwijnt het ook uit jouw ervaring. Weerstand hoort dus niet bij de ander. Maar het is ook niet helemaal van jou.

Weerstand bestaat alleen in interactie!

Weerstand heeft een functie

Weerstand heeft een belangrijke functie. Hierover vertel ik in de video hieronder.

NB: Deze video is onderdeel van een online training. De onderdelen ‘vind het aangrijpingspunt’ en ‘kies je rol’ worden wel genoemd, maar zitten niet in deze video.

Samengevat komt in deze video naar voren:

  • Voor weerstand heb je 2 krachten nodig,
  • Het heeft een functie, en
  • Dankzij weerstand tegen veranderingen kunnen mensen dagelijks functioneren

Beschouw weerstand als nuttig en positief. Echt gaan begrijpen wat de ander bedoelt vormt de sleutel tot samen werken aan veranderen.

Meer leren over motiveren?

Als je leert hoe motivatie werkt, zal je heel anders reageren als je weerstand tegen komt.

9 dingen die je van Marie Kondo kunt leren over motiveren

Marie Kondo. Je kunt niet meer om haar heen. De Japanse opruimgoeroe heeft na haar succesvolle boeken sinds januari nu ook een serie op Netflix. Of je nu van haar houdt of niet, met haar klanten behaalt ze enorme resultaten. Wat kunnen we van haar leren als het gaat om motiveren? 

Drie jaar geleden kreeg ik de tip om het boekje ‘Opgeruimd’ van Marie Kondo te lezen. Ik had er niet zoveel zin in, want dat boek vertelde me vast dat ik moest gaan… tja…. opruimen. 

Pas toen een collega zei dat er allerlei hilarische stukjes in het boek te vinden waren, ging ik overstag. Ik hoefde het vooral niet serieus te nemen, fijn! Ik had hem binnen een dag uit. 

En opeens vond ik mezelf terug voor mijn kledingkast…

Nee, ik heb niet precies haar methode gevolgd. Maar er waren een aantal dingen in het boek die ik zo leuk, interessant of grappig vond dat ik het als vanzelf ging proberen. Zonder stress. En al helemaal niet omdat het moest, maar omdat ik er zin in had. 

Vanaf 1 januari is Marie Kondo een hit op Netflix. Ik vind het heerlijk dat de serie zo positief is. Het is geen serie die mensen voor schut zet. Marie gaat met iedereen respectvol en vriendelijk om. En toch zien we grote veranderingen bij haar klanten, ook al zijn die vast een beetje geregisseerd. 

Marie Kondo weet haar klanten ontzetten goed motiveren. Wat kunnen we van haar leren? 

#1  Wees vriendelijk

Marie is altijd vriendelijk. Onderweg naar de voordeur lukt het haar meestal al om iets aardigs te zeggen over het huis. Zo gauw ze binnen is, heeft ze ook direct een compliment klaar over bijvoorbeeld de sfeer. 

Als je iemand anders wilt motiveren en écht zijn of haar intrinsieke motivatie wilt aanwakkeren, dan heb je verbinding nodig. Die verbinding heb je sneller als mensen jou als vriendelijk ervaren en je misschien zelfs een compliment geeft. Mensen voelen zich gezien, wat een basisvoorwaarde is voor motiveren. 

#2  Oordeel niet, maar respecteer

150 paar sneakers? Een hele kamer vol kerstversiering of een slaapkamer vol honkbalplaatjes? Marie is geïnteresseerd, soms voorzichtig verbaasd. Maar ze oordeelt nooit. Sterker nog: ze respecteert huizen en spullen. Maar vooral respecteert ze de mensen, hun verhalen en herinneringen. Dat gaat voor mij nog een stapje verder dan niet oordelen. Ze respecteert ook wat ze misschien niet begrijpt. 

Om iemand te motiveren is het nodig dat deze persoon zich voor jou openstelt. Dat hij dingen met je gaat delen en daardoor zelf tot inzicht komt. Zo gauw jij (bewust of onbewust) gaat oordelen dan gaat iemand zich meer met jóu bezig houden dan met zijn eigen proces. Als iemand voelt dat jij hem respecteert, dan geeft dit veel ruimte om met je te delen. Ook halve gedachten of voorzichtige overwegingen. Door dit delen krijgt iemand zelf nog beter helder waarom hij iets wel of niet zou willen veranderen. 

#3  Zoek naar positieve intenties

Zóveel speelgoed dat er geen ruimte meer is om te spelen? Of een veel te klein jurkje in iemands kast? Het lijkt allemaal niet logisch. Marie Kondo beperkt zich niet tot wat ze ziet, maar ze gaat op zoek. Wat is de reden van al deze spullen? Wat zit er misschien achter? 

Ook het (ongezonde) gedrag van jouw cliënt heeft vaak een goede reden. Het levert iets op. Probeer te begrijpen wat dat is. Welke behoefte is er, waardoor iemand naar de snackbar gaat? Welk overtuigingen heeft iemand over (niet) sporten? Waarom is met de auto gaan zo belangrijk? Zo gauw je achterliggende overtuigen gaat begrijpen, heb je veel meer mogelijkheden om iemand goed te helpen. 

#4  Overtuig niet, maar stel vragen

Nooit probeert Marie iemand te overtuigen met argumenten. Wat ze wel doet, is vragen stellen. Wat betekent dit voor je? Wil je dit met je meenemen naar de toekomst? Vaak blijken deze vragen heel veel in gang te zetten voor mensen. 

Wanneer je iemand probeert te overtuigen om te veranderen dan levert dat vaak weerstand op. Terwijl als je iemand de ruimte geeft om zélf voor- en nadelen te formuleren vaak juist ruimte ontstaat. 

#5  Kies voor vertrouwen

Marie weet het zeker. Natúúrlijk gaat het ze lukken! Ze ziet het al helemaal voor voor. Dit wordt prachtig! Je ziet haar nooit aarzelen, ze heeft het volste vertrouwen in haar klanten. 

Dit vind ik een ingewikkelde. De klanten van Marie zijn klaar voor actie, anders nodig je geen cameraploeg uit in je huis. Misschien zijn jouw cliënten nog niet zo ver in hun fase van gedragsverandering. Het expliciet uitspreken van je vertrouwen kan dan ook weerstand oproepen. Toch denk ik dat het goed is dat je je bewust bent van jouw eigen overtuigingen. Durf jij te kiezen voor vertrouwen dat het uiteindelijk lukt?  

#6  Maak het probleem visueel

Marie Kondo doet iets BRILJANTS om mensen nog een beetje extra motivatie te laten ervaren. Ze laat mensen al hun kleding verzamelen en op één stapel leggen. Mensen lopen wat beschaamd met stapels kleding naar hun bed. Bijna altijd volgt er een verbijsterde blik van de bewoners. ‘Is dit allemaal van mij….? En heb ik dat allemaal nodig….?’. Met deze extra prikkel gaan ze nog gemotiveerder aan de slag. 

Wij zijn als mensen gewend om veel te praten. We benaderen veranderen vaak rationeel, terwijl we voor motivatie ook echt ons gevoel nodig hebben. Kijk of het jouw cliënt helpt om een beeld of gevoel op te roepen. 

#7  Eenvoud

Maries stappenplan is eenvoudig. Ze vertelt je precies wat je moet doen, op welk moment. Heb je alle spullen binnen een categorie verzameld? Houd het vast, voel en beslis. Houd alleen waar je blij van wordt. 

Marie is daar zelf ook best ver in gegaan. In één van haar boeken vertelt ze hoe ze haar stofzuiger weg deed, omdat deze geen ‘joy sparkte’. Daar wil ik mee zeggen dat eenvoud misschien niet altijd lukt, maar wel een richtlijn kan zijn. Hoe eenvoudig kan jij het voor of met je cliënt maken?  

#8  Zorg voor snelle successen

Marie begint met de categorie waar mensen in het algemeen het makkelijkst keuzes in kunnen maken. Dit is de categorie ‘kleding’. Hiermee oefenen haar klanten en doen ze succeservaringen op. Daarna gaan ze door naar de boeken en papieren. Ze bouwen hun zelfvertrouwen steeds verder op, totdat ze uiteindelijk in staat zijn om ook keuzes te maken bij hun spullen met emotionele waarde. 

Hier kunnen we zó veel van leren. We maken verandering vaak heel groot, zowel voor onszelf als voor anderen. Dit terwijl het heel erg belangrijk is om je ‘gevoel het te kunnen’ te vergroten. Het doet mij denken aan spelletjes op je smartphone. Hier begin je ook heel makkelijk om vertrouwen op te bouwen en zo enthousiast te raken. 

# 9  Wees beschikbaar

Marie Kondo helpt je niet fulltime. Ze gaat weg zo gauw haar klanten weten wat de bedoeling is. Maar ze komt ook weer terug! Ze is beschikbaar, ze laat haar klanten niet aan hun lot over.

Als je een cliënt wilt motiveren is jouw beschikbaarheid ook belangrijk. Je hoeft niet altijd aanwezig te zijn, maar het is wel belangrijk dat je cliënt weet dat je er voor hem bent als dat nodig is. Iemand die mee denkt, iemand om op terug te vallen. 

Marie Kondo is slim in motiveren

Dit zijn 9 dingen die je van Marie Kondo kunt leren als het gaat om motiveren. Want wat je ook van haar methode vindt, ze is echt heel slim in het motiveren van haar klanten. 

Meer weten over Marie Kondo, of haar Nederlandse collega?

Dit artikel schreef ik in januari 2019.

Motiveren is dus helemaal niet saai…

Als ik een workshop of training geef waar mensen zichzelf voor aanmelden, dan hebben deelnemers vanzelfsprekend al affiniteit met het thema. Als ik binnen een team of organisatie een workshop geef, dan is dat niet altijd zo. Ergotherapeut Evie dacht dat ze niet zo veel met het thema motiveren had. Kijkt ze daar nu anders naar? 

Op een mooie warme dag gaf ik vlakbij de duinen onlangs een workshop Positief Motiveren vanuit een coachende rol aan paramedici. Hoewel ik normaal gesproken workshops niet schriftelijk evalueer, deed ik dat nu toevallig wel. Eén van de reacties kwam van Evie, een ergotherapeut in het multidisciplinaire behandelteam. Zij schreef onder andere:

“Wat ik leuk vind, is dat motiverende gespreksvoering/gedragsverandering voor mij altijd een ‘saai’ en vaag onderwerp was, terwijl ik hier na de workshop echt mee aan de slag wil gaan.”

Ik vroeg haar of ze nog wat extra vragen wilde beantwoorden. 

Evie, ik vond het heel leuk om jouw reactie te lezen. Even wat achtergrondinformatie. Waarom hebben jullie als team voor deze workshop gekozen? 

“Aanleiding voor de workshop is de heroriëntatie die binnen onze organisatie plaatsvindt. We zijn behandelaar en adviseur, maar we worden ook steeds meer medeverantwoordelijk voor de kwaliteit van de integrale zorg. Daarbij lopen we weleens tegen weerstand aan of merken we dat adviezen niet zo worden opgepakt als onze bedoeling is.”  

Hoe dacht jij vooraf over dit thema motiveren vanuit een coachende rol?

“Het thema is natuurlijk helemaal passend bij onze rol. Toch vond ik het een complex en misschien ook wel een vaag thema. Wat ik vooraf dacht: de theorie rondom gedragsverandering is leuk, maar in de praktijk loopt het vaak anders of lukt het niet om dit toe te passen.

Van de workshop had ik daarom niet echt verwachtingen, niet positief, maar ook niet negatief.”  

En hoe kijk je er nu naar?  

“In tegenstelling tot wat ik dacht, is positief motiveren en coachen juist wel heel praktisch toe te passen. Het blijft zoeken naar de juiste technieken en de juiste woordkeuze, maar ik kan nu concreet aan de slag met wat ik geleerd en geoefend heb.

Ondanks de complexiteit van het onderwerp, is het zeker niet saai. Sterker nog: het is heel belangrijk om dit als behandelaar in je rugzak te hebben, je krijgt bijna dagelijks met situaties te maken waarin een coachende en motiverende rol van belang kan zijn.”

Hoe heb je de workshop beleefd?

“De workshop was eigenlijk te kort om hier goed mee aan de slag te gaan. De inhoud en uitvoering sloten echter wel zeer goed aan. Veel van de informatie is wel bij mij bekend, maar weg gezakt en werd niet toegepast.

Tijdens het oefenen in de workshop kwamen we erachter hoe moeilijk het eigenlijk kan zijn om het geleerde toe te passen. Dat gaf mij veel inzicht in dat ik op dit gebied nog veel te oefenen heb. De oefening over je ‘afhankelijk’ of ‘expert/eigenaar’ voelen gaf veel inzicht in hoe mensen een bepaalde woordkeuze of intonatie verschillend kunnen ervaren. Het bespreken van de oefeningen in de groep was ook erg leerzaam en inzichtelijk.

Al met al ben ik gemotiveerd (haha) om aan de slag te gaan en verder te oefenen met wat ik geleerd heb.”  

Wat ga je nu anders doen in je dagelijks werk? 

“Ik ga mijn adviezen op een andere manier geven. Dat wil zeggen dat ik me meer zal gaan richten op eigen inbreng van de medewerker of cliënt. Daarbij ook weerstand op een andere manier benaderen. In plaats van altijd denken dat iemand niet wil, probeer ik na te gaan wat de reden is waarom iemand iets (nog) niet kan. Daar zijn goede handvatten voor gegeven! Niet direct oordelen wanneer het niet is gelukt om een advies toe te passen is verder een belangrijk aandachtspunt waar ik nu goed op ga letten.”

Wanneer en aan wie zou je deze training aanraden?

“Eigenlijk kan ik deze training aan iedereen aanraden die advies geeft. Denk aan leidinggevenden, maar met name paramedici die tijdens of naast hun behandelingen advies geven. Bijvoorbeeld over het doen van oefeningen of over een andere werkwijze gaan hanteren.”


Spreekt dit jou ook aan?

Dit artikel schreef ik in juli 2019. Ik had een workshop Positief Motiveren vanuit een coachende rol gegeven aan Evie en haar collega’s. Deze workshop was op maat gemaakt om aan te sluiten bij de veranderingen in haar organisatie.

Spreekt dit je aan en ben je benieuwd wat ik voor jullie team of organisatie kan betekenen? Neem dan direct even contact met mij op.

Doelen bereiken met Positief Motiveren – net even anders

Voor mij is het niet vanzelfsprekend dat je altijd doelen ‘moet’ hebben. Als het specifiek om motiveren gaat dan kunnen doelen motivatie zelfs verkleinen. Als een cliënt bij jou komt dan heb je waarschijnlijk geen keus. Je hebt het over doelen. Maar hoe kan je dit doen zonder de motivatie te verlagen?

Als jij als zorgverlener, hulpverlener of coach iemand begeleidt, dan gaat het heel vaak over iets bereiken. Jij wilt iemand motiveren om ergens te komen. Volgens mij is dat best spannend, want het praten over zo’n doel kan er juist toe leiden dat iemand zich minder gemotiveerd gaat voelen. Dat komt omdat zo’n gesprek soms het gevoel van competentie en vertrouwen onbewust verkleint.

Hoe voorkom je dat? Daarover gaat onderstaande video.

Doelen bereiken met Positief Motiveren

Bekijk de video – met ondertiteling. Lees je liever? De tekst is hieronder uitgewerkt in een artikel. 

Een metafoor voor doelen bereiken: het pad waar ik op loop

Stel dat jij mij nu zou begeleiden op dit moment. Ik loop op een pad en je ziet in de verte bomen. Daar wil ik naartoe, dat is mijn doel.  

Waar wil ik naartoe?

Als jij mij zou begeleiden dan is de kans groot dat we het veel hebben over deze bomen. Waarom wil ik daar graag naartoe? 

En daarna: Hoe ga ik daar dan komen? Welke stappen heb ik te zetten? Heb ik de juiste vaardigheden of de juiste mindset en de juiste tools om daar te komen? 

En natuurlijk ook: hoe kan je mij bij helpen? 

Hoe ben ik hier gekomen? 

En dat is goed. Maar wat ik wil benadrukken is dat ik hier niet zomaar opeens sta. 

Ik wil weliswaar daar naartoe en daar heb ik jouw hulp voor gevraagd. Maar ik sta hier niet zomaar. Ik kom namelijk ook ergens vandaan. Vaak heb ik al een heel pad afgelegd! 

Wat betekent dat voor je begeleiding?

Als je iemand gaat motiveren of begeleiden, bespreek dan ook altijd hoe het kan dat iemand al staat waar hij nu staat.  Welke vaardigheden heeft hij ingezet? Welk competenties? Welke strategieën?  

Als je dat gesprek óók voert – dus onderzoekt ‘Hoe komt het dat jij hier al staat?’ – dan levert je dit op: 

  1. Je krijgt ontzettend veel informatie om samen tot een effectief plan te komen – je weet nu immers wat voor de ander al werkt;
  2. Het versterkt de ander omdat die gaat zien: ik heb al een heel stuk afgelegd, dus dat laatste deel gaat me ook wel lukken!

En dit is een van de dingen die steeds weer terugkomt in Positief Motiveren.

Wil je zelf aan de slag met Positief Motiveren? 

Op deze website lees je volop over Positief Motiveren!

Ben jij manager, projectleider of programmamanager en wil je deze manier van denken meer verweven?

Doelen bereiken met Positief Motiveren: de andere kant op kijken

Met Positief Motiveren behaal je zeker doelen met je cliënt.

Maar je draait je eerst even om. Je kijkt de andere kant op, naar waar je cliënt vandaan komt.

En pas daarna kijk je naar de eerstvolgende kleine stap.

Wat is motivatie?

Motivatie is een veelgebruikt begrip. Maar wat is motivatie precies? Als je het aan verschillende mensen vraagt krijg je waarschijnlijk ook verschillende antwoorden. Hoog tijd dus om beter te kijken naar: wat is motivatie? 

Welke antwoorden krijg ik vaak op deze vraag? 

In trainingen en workshops stel ik meestal de vraag: wat is motivatie eigenlijk? De antwoorden die ik krijg zijn bijvoorbeeld: 

  • Dat je het heel graag wilt;
  • Als je echt een doel hebt;
  • Als je weet dat het je iets op gaat leveren. 

Als we hier vervolgens over in gesprek gaan en ik vraag hoe je een gebrek aan motivatie herkent, dan geven mensen aan dat je dit ziet doordat iemand het toch niet doet. Vaak gaat het over een voorbeeld van henzelf en zeggen ze: 

  • Blijkbaar ben ik toch niet gemotiveerd genoeg, want ik doe het niet;
  • Ik wil het wel, maar ik heb niet genoeg doorzettingsvermogen;
  • Waarschijnlijk ben ik toch niet zo gemotiveerd want ik heb niet genoeg wilskracht. 

Heel veel mensen zien overlap tussen motivatie en woorden als doorzettingsvermogen, wilskracht en iets heel graag willen. Mijn ervaring is dat deze manier van denken niet helpend is bij het motiveren van jezelf van of anderen.

Hoe kan je hier op een andere manier naar kijken? 

Wat is de herkomst van het woord motivatie? 

De betekenis van motivatie is beweegreden of drijfveer

Volgens de Van Dale betekent motivatie beweegreden of drijfveer

Als je verder kijkt naar de herkomst van het woord, dan is het afgeleid van het Latijnse woord motio. Dit betekent beweging. Motiveren is dus letterlijk ‘in beweging brengen’. 

Als jij jezelf of anderen wilt motiveren, dan gaat het er om dat je beweegredenen of drijfveren hebt, vindt of ontwikkelt die jou of de ander in beweging brengen. 

Waarschijnlijk kan je je wel vinden in deze omschrijving. Maar geeft dit je nog niet zoveel handvatten. 

Wat is mijn afbakening van het begrip motivatie? 

Motivatie is subjectief en zie je niet zomaar ‘aan de buitenkant’. Natuurlijk kan je soms uit wat iemand zegt of doet wel opmaken of hij gemotiveerd is. Maar dit heeft ook weer alles te maken met jouw interpretatie. 

Soms heb je misschien het idee dat iemand geen motivatie heeft en niet te motiveren is. Er wordt dan al snel gesproken over weerstand. Maar ik geloof daar niet zo in. 

Ieder mens wordt érgens door gedreven, we hebben allemaal drijfveren. Alleen zijn die niet altijd duidelijk waarneembaar. Mijn uitgangspunt is: Ieder mens is gemotiveerd. Het is alleen de vraag waarvoor. Het ontdekken van deze motivatie is een puzzel die soms hoort bij jouw taak als coach of begeleider. 

Wat je daarbij kan helpen is om op de volgende manier te kijken naar motivatie: 

Voor mij is motivatie de brandstof die je nodig hebt om te veranderen. 

Motivatie is de brandstof om te veranderen 

Motivatie is de brandstof die je nodig hebt om te veranderen. Om van A naar B te gaan, of om te komen van de situatie waar je nu bent naar een nieuwe, gewenste situatie. 

Helaas haal je deze brandstof niet zomaar bij het tankstation. Toch zijn er wel manieren om deze hoeveelheid brandstof te vergroten. En daarvoor helpt het om te weten dat er verschillende ingrediënten in deze brandstof zitten die je kunt beïnvloeden. 

Als je kijkt naar verschillende gedragswetenschappers, dan geven de meesten aan dat motivatie – dus de brandstof om iets te veranderen – bestaat uit 3 ingrediënten. Ieder kiest daarbij eigen woorden en een eigen invalshoek. Maar vrijwel altijd komen ingrediënt 1 en ingrediënt 2 op hetzelfde neer. Bij ingrediënt 3 wordt nog wel eens een andere benadering gebruikt, afhankelijk van de achtergrond van de wetenschapper. 

De ingrediënten van motivatie

In de praktijk blijkt dat het goed werkt om te denken vanuit de ingrediënten: 

  1. Willen
  2. Kunnen / denken te kunnen
  3. Klaar voor zijn

1. Willen veranderen

Bij willen kan je denken aan vragen als: 

  • Hoe belangrijk vind je het? 
  • Hoe aantrekkelijk is het voor mij? 
  • In welke mate is dit wat ik wil? 

Willen is het ingrediënt waar de meeste mensen aan denken als het om motivatie gaat. Het is interessant dat dit ingrediënt ook op de voorgrond staat als ze denken over de motivatie van anderen. Doet iemand niet wat is afgesproken? Blijkbaar vindt hij het dan niet belangrijk….

2. Vertrouwen om te veranderen

In veel gevallen speelt kunnen echter een grote rol. Of beter nog: denken te kunnen. Hierbij kan je denken aan vragen als: 

  • Heb ik vertrouwen dat dit me lukt? 
  • Heb ik de vaardigheden om dit te doen? 
  • In welke mate denk ik dat ik dit kan? 

Kunnen het ingrediënt waar vaak de grootste kansen liggen om iemand anders te motiveren. Het is interessant dat mensen van hun eigen voornemen vaak aangeven: ‘ik wil wel, maar ik denk dat ik het niet kan’.

3. Klaar zijn voor veranderen

Klaar voor zijn is een ingrediënt dat alles te maken heeft met tijd. Een veranderingsproces doorloopt vaak verschillende fasen. Het is belangrijk om te beseffen in welke fase jij bent of in welke fase je cliënt is. Want dit geeft concrete handvatten over wat je wel en niet moet doen. 

Meestal heb je alle 3 ingrediënten nodig voor verandering. Weet je echter niet waar je moet beginnen? Dan is mijn advies om altijd te focussen op denken te kunnen, het 2e ingrediënt. Hier blijken in de praktijk de grootste kansen te liggen voor het aangrijpen op motivatie. 

  • Lees hier meer over de Fasen van Gedragsverandering

Waarom werkt het zo goed om met deze ingrediënten te werken? 

Willen – Kunnen – Klaar voor zijn. Het is een rijtje dat deelnemers aan mijn trainingen talloze keren van mij horen. Het scheelt je namelijk ontzettend veel tijd en energie om eerst even stil te staan en te bepalen: waar ligt mijn aangrijpingspunt? 

‘Ik zou willen dat ik het kon’. Dit kan een uitspraak zijn van iemand die het best wel wil, maar niet denkt te kunnen. Bij deze persoon zal er alleen maar weerstand ontstaan als je blijft bedrukken hoe belangrijk veranderen is. Of als jij probeert iemand te overtuigen om toch echt te veranderen. Eigenlijk bereik je zelfs het tegengestelde resultaat. Iemand zal nog minder geneigd zijn om het te gaan proberen. 

‘Als ik wilde, dan deed het morgen hoor.’ Dit kan een uitspraak zijn van iemand die het wel denken te kunnen, maar die het gewoon niet belangrijk lijkt. Deze persoon wil het helemaal niet.  Bij zo iemand is het verspilde moeite om aandacht te besteden aan strategieën of stappenplannen. Want hij gaat er toch niet mee aan de slag. 

‘Ik wil wel, maar….’. Dit kan een uitspraak zijn van iemand die wel én niet wil veranderen. Als je kijkt naar de Fasen van Gedragsverandering, dan zit deze persoon in de fase van overwegen. Het is niet zinvol om deze persoon tips te gegeven of te overtuigen. Net als bij iemand die nog niet denkt het te kunnen zorgt je juist voor het tegengestelde resultaat. Iemand zal meer vast blijven houden aan de huidige situatie. 

Je ziet: het krijgen van inzicht in de ingrediënten levert veel informatie op over wat je wel en niet hoeft te doen. Het scheelt je veel energie, omdat je weet wat je achterwege kunt laten. 

In mijn trainingen maak ik gebruik van de Motivatie-Check. Dit hulpmiddel geeft je inzicht in hoe het zit met de motivatie van jezelf, een collega, je cliënt of je team. 

Waarom ik het liever niet over intrinsieke motivatie heb

Bewust besteed ik weinig aandacht aan het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie. Dit heeft een aantal redenen. Ik denk namelijk:

  • Dat het werken met eenvoudige modellen de implementatie bevordert. Als je een eenvoudig denkmodel van motivatie gebruikt, dan is de kans groter dat je dit ook echt inzet dan wanneer je een complexer denkmodel hebt.
  • Dat intrinsieke motivatie naar mijn mening meestal onhaalbaar is binnen de thema’s waarop ik en mijn klanten werken.
  • Dat iedereen een eigen invulling heeft gegeven aan het begrip intrinsieke motivatie.

Wil je hier meer over lezen? Ga dan naar:

Wat kan je doen als je beter wilt leren motiveren? 

Mijn overtuigen is dat het altijd zinvol is om je te verdiepen in beter leren motiveren. Op alle vlakken van je leven is het belangrijk dat je in staat bent anderen ‘mee’ te krijgen en te enthousiasmeren. 

Er zijn verschillende mogelijkheden om beter te leren motiveren. Je kunt zelf video’s kijken, boeken lezen, podcasts luisteren of blogs volgen. Daar haal je heel veel inspiratie uit. Natuurlijk ben je van harte welkom om rond te klikken op mijn blog!

Daarnaast kan je ook een training volgen. Dat kan een korte, to-the-point workshop zijn. Maar ook een langere trainingen waarin je (vaak met anderen) dat wat je leert steeds toepast in de praktijk. Ook hier geldt dat er verschillende mogelijkheden zijn. 

Ben je op zoek naar praktische trainingen? Natuurlijk ben je van harte welkom bij mijn trainingen.

Contact opnemen?