Vertragende vragen

Onlangs gingen we tijdens een inspiratiedag aan de slag met vertragende vragen. Dit zijn vragen die je helpen om uit te zoomen en stil te staan, juist op het moment dat je geneigd bent door te rennen.

Waarom zou je willen uitzoomen en stilstaan?

Vooral in situaties waarin je druk of stress ervaart, hebben mensen de neiging om te doen wat ze altijd al deden. Zo zijn veel zorgprofessionals nogal goed in ‘ja’ zeggen als er een beroep op hen wordt gedaan. Soms zijn ze júist als ze het druk hebben nog eerder geneigd om ‘ja’ te zeggen. Want dit is het bekende antwoord en kost daarom minder energie.

Maar als je je onbewuste gewoontes wilt veranderen, dan moet je uit je bestaande patronen komen. Dat lukt meestal niet terwijl je doorrent. Je moet even uitzoomen en stilstaan.

Vertragende vragen helpen je hierbij

Vertragende vragen nodigen je uit om even uit te zoomen. Om niet te focussen op één specifieke situatie, maar om het grotere plaatje te bekijken. Vragen kunnen bijvoorbeeld zijn:

• Waar gaat dit eigenlijk écht over?
• Waar of wanneer heb je dit eerder meegemaakt?
• Van wie is dit eigenlijk?

De kracht van oprechte aandacht

Het is belangrijk dat deze vragen vanuit oprechte aandacht worden gesteld. Dan kunnen ze heel veel in beweging brengen. Het is helemaal niet nodig om deze vraag te beantwoorden of de situatie op te lossen. Sterker nog: soms is het krachtiger om juist de vraag een tijdje met je mee te nemen.

Ook voor de vragensteller is dit leerzaam. Veel mensen willen graag iets oplossen, iemand vooruit helpen. Maar soms is ‘er zijn’ het belangrijkste dat je kunt doen.

Dat zie ik bij dagen zoals de inspiratiedag. Maar ik zie het ook op de werkvloer in de zorg. Ik zie het als ik werk met vluchtelingen. Gewoon er zijn, iemand horen, iemand echt zien. Dat is waar ruimte ontstaat voor echte beweging.

Empathie in plaats van sympathie

Toevallig stuurde een vriendin mij vorige week een filmpje dat bij dit thema past. Het is een video van Brené Brown dat gaat over empathie versus sympathie. Hoewel ik vind dat ‘sympathie’ niet helemaal recht wordt gedaan in de video, is de manier waarop zij het verschil laat zien wel heel behulpzaam:

Vertraging en vertragende vragen helpen je om in die empathische houding te blijven. Aanwezig en zonder haast om iets op te lossen.

Wil jij meer vertragen?

Als je vertraagt sta je niet stil, maar maak je een bewuste keuze om uit je bekende patronen te stappen. Je maakt ruimte voor iets nieuws. Soms is hier alleen maar een vraag voor nodig.

Welke vertragende vraag zou jou kunnen helpen om uit je bekende patronen te stappen?