Grip in het ondertussen

In mijn vorige berichten schreef ik over het ‘ondertussen’. Over hoe er soms veel tegelijk in beweging is, zonder dat al duidelijk is waar het naartoe gaat. En over hoe wat we vaak als individueel probleem zien, ook iets kan zeggen over het systeem waarin we werken. Want soms ben je de kanarie in de kolenmijn. 

Wat kan je wél doen?

De vraag die daarna vaak komt, is: 
Wat helpt dan eigenlijk? Wat kun je, als klein element in dat grote systeem, doen? 

Want wachten tot alles rustig of duidelijk wordt, is meestal geen optie. Het werk gaat door. De vragen blijven komen. Je cliënten moeten worden geholpen. En ondertussen probeer jij je daartoe te verhouden.

Wat ik zelf steeds meer ben gaan zien, is dat we als mensen vaak op zoek gaan naar grote oplossingen buiten onszelf, terwijl invloed vaak veel dichterbij begint. Bijvoorbeeld in gesprekken. 

Als de druk oploopt

Als de druk oploopt, zie je dat onder andere terug in gesprekken waarin je anderen mee probeert te krijgen: 

• Je gaat meer uitleggen
• Je gaat steeds meer argumenten geven
• Je gaat steeds harder duwen en trekken

Dan voelt verandering al snel alsof je een enorme loden bal een berg op probeert te duwen. Terwijl het ook anders kan. Meer als een kleine sneeuwbal die je een zetje geeft, waarna hij de berg af rolt en vanzelf groter wordt.

In gesprekken doe je dat bijvoorbeeld door: 

• Beter luisteren (en weten waar je precies naar moet luisteren)
• Goed inschatten waar iemand (al) staat
• En precies aansluiten bij de fase waarin iemand is

Niet harder, maar zachter werken

Daarvoor hoef je niet harder te werken, maar eerder zachter. Wat trouwens eerst best als hard werken voelt ;-), want dit is ook echt een vaardigheid. Mensen in mijn trainingen geven vaak aan dat ze stap voor stap anders gaan kijken. Dat ze beter gaan zien waar beweging mogelijk is. En dat kleine, positieve gesprekken vaak meer effect hebben dan hun eerdere uitgebreide adviezen.

Doen wat ertoe doet in een systeem onder druk

Dat geeft ook iets terug wat veel mensen onderweg een beetje kwijtgeraakt zijn: een gevoel van invloed. Dat wat jij doet ertoe doet. 

De omstandigheden veranderen daarmee niet meteen. Je werkt nog steeds in een systeem dat onder druk staat. Maar je merkt wel dat je steeds een klein beetje meer invloed hebt.  

Misschien is dat ook een vorm van grip in het ondertussen: niet alles oplossen, maar wel merken dat jouw manier van kijken en reageren verschil maakt.