Overslaan en naar de inhoud gaan

Auteur: admin

zaal vol stoelen

Op de stoel van de ander – wat kan je daarvan leren?

De meeste mensen staan best open voor de aanpak, de input of de mening van een ander. Maar je écht inleven in hoe het voor iemand anders is kan best ingewikkeld zijn. Het is wel heel leerzaam om eens echt op de stoel van de ander te gaan zitten. Maar hoe pak je dat aan?

Misschien ben jij iemand die de praktische zaken graag direct afhandelt. Bij het teamoverleg denk je: laten we gelijk beginnen, er staat nog zoveel op de agenda. Bijpraten met je collega’s vind je ook belangrijk, maar laten we eerst even doen waar we voor gekomen zijn. Toch…?

Of misschien ben jij iemand die de vergadering best belangrijk vindt. Maar eerst wil je toch van je collega weten hoe het nu gisteren is afgelopen met die situatie met die ene cliënt. Daarna gaan we vergaderen.

Verschillende stijlen

Eerst doen waar we voor gekomen zijn, of eerst even bijpraten? Mensen hebben verschillende voorkeuren. Dat is niet erg als je rekening met elkaar houdt.

Het wordt vaak wél lastig als je niet beseft dat iemand een andere voorkeur heeft. Dat jij direct wilt beginnen met vergaderen en dat je veronderstelt dat iedereen dat wil. Maar die ene collega begint weer te praten over gisteren…. Of andersom: de vergadering wordt al geopend, terwijl je ziet dat je collega helemaal gestresst is. Dat wat er gebeurt is zit haar duidelijk heel hoog. Hoe kan het nu dat we gewoon beginnen met ons overleg, alsof er niets gebeurd is?

Complexe situaties

Soms is de situatie nog veel complexer. Je snapt wel dat een ander anders in elkaar zit, maar hebt geen idee hoe je iets met hem of haar kunt bereiken:

  • Je collega lijkt helemaal geen feedback van jou te kunnen verdragen – ze schiet meteen in de verdediging;
  • Je lijkt niet door te dringen tot je cliënt – hij gaat nog steeds niet aan de slag met je adviezen;
  • Je teamleider lijkt doof voor wat jij haar wilt vertellen – ze zegt dat ze het begrijpt maar doet er niets mee.

In deze situaties kan je verschillende modellen gebruiken om te analyseren wat er gebeurt. Een praktisch voorbeeld is het DISC model.

Ervaren wat er gebeurt

Toch is dat analyseren niet voor iedereen weggelegd. Sommige mensen vinden het fijn om te ervaren wat er gebeurt.

Binnen trainingen laat ik cursisten voortdurend aanvoelen wat een bepaalde manier van communiceren voor effect kan hebben. Ze gaan op de stoel van een ander zitten. Van daaruit hoeven ze niet te bedenken maar kunnen ze ervaren wat er gebeurt bij een communicatiestijl.

Wil je dit zelf eens proberen?

Misschien klinkt dit voor jou heel abstract. Ik wil je van harte uitnodigen het volgende experiment aan te gaan.

Belangrijk: Doe dit alleen of met z’n tweeën. Als je dit met een grote groep doet, dan heb je een begeleider nodig.

Oefening

  • Kies voor welke situatie je input wilt hebben. Als voorbeeld neem ik een cliënt die niet aan de slag gaat met jouw adviezen.
  • Zet 2 stoelen neer. De ene stoel staat symbool voor jou, de andere stoel voor je cliënt.
  • Blijf zelf eerst staan of ga op een 3e stoel zitten die hier buiten staat. Bedenk hoe jij het gesprek zou starten.
  • Ga nu op je eigen stoel zitten en kijk naar (de stoel van) je cliënt. Stel je voor dat hij daar echt zit. Zeg en doe wat je normaal gesproken zou zeggen en doen.
  • Sta op en wissel naar de stoel van je cliënt. Doe alsof je naar jezelf kijkt en luistert. Laat even landen wat er gezegd wordt. Hoe voelt dat? Wat roept dat in je op?
  • Sta weer op of ga op de 3e stoel zitten. Bedenk wat je hebt ervaren en schrijf dit eventueel op.

Let op: je maakt er geen rollenspel van. Je gaat dus niet in discussie met je cliënt. Het doel is om alleen te begrijpen wat iemand mogelijk zou ervaren door iets wat jij zegt of doet. Dit kan je veel inzicht geven.

Alternatieven

Zelf doe ik iets soortgelijks ook als ik een training of lezing geef. Als de zaal is voorbereid en mijn spullen klaar staan dan loop ik altijd nog even door de ruimte. Ik ga op een stoel van een cursist of van een bezoeker van de lezing zitten. Wat ervaar ik als ik daar zit?

Soms leidt dat nog tot een net iets andere opstelling van de stoelen of zelfs tot een andere start van mijn verhaal.

Benieuwd!

Ik ben natuurlijk benieuwd naar jouw ervaringen! Heb je het bovenstaande experiment gedaan? Deel gerust je ervaringen met mij!

jongen voor school

Als jouw talent onzichtbaar is

Mijn zoon Daan kan iets heel goed. En wij als ouders wisten niet hóe goed. Dit zette me aan het denken. Wat als nu iedereen zo’n talent heeft? Een talent dat de anderen niet zien, omdat zij een andere belevingswereld hebben? Of een talent dat niet in een bepaalde omgeving tot uitdrukking komt? Of een een talent waarvan iemand zelf niet eens beseft dat zij dit heeft?  

Onlangs maakte ik er een podcast over. Ik deelde een paar gedachten over talent.

Wanneer is je talent niet zichtbaar?

In het nadenken over talenten en het talent van mijn zoon kwam ik tot de volgende gedachten waarom je talent niet zichtbaar kan zijn.

1. Jouw talent ligt buiten de belevingswereld van anderen

Het talent van Daan ligt buiten mijn belevingswereld. Hij heeft een talent. Hij blijkt briljant te kunnen programmeren. Maar wij als ouders hadden geen idee omdat wij helemaal niet kunnen begrijpen wat hij kan.

Op dezelfde manier zal jij ook talenten hebben die anderen niet zien, omdat zij naar andere dingen kijken of een ander referentiekader hebben.

2. De omgeving nodigt niet uit om je talent in te zetten

Sommige talenten komen pas tot uitdrukking in een specifieke omgeving of situatie.

Om ook hier een persoonlijk voorbeeld te gebruiken: mijn zus, zwager en ik ontdekten de afgelopen weken talenten van elkaar omdat we samen veel doen om het huis van mijn ouders verkoop-klaar te maken. Wat de één vreselijk vindt om te doen, blijkt de ander heel goed te kunnen. Zonder deze verkoop en verhuizing hadden we dit niet van elkaar ontdekt.

Ook jouw talenten zullen in de ene situatie of omgeving beter tot uitdrukking komen dan in een andere omgeving.

3. Jij zelf denkt dat je ergens het beste in moet zijn

Soms kunnen mensen iets heel goed of weten ze veel van een onderwerp. Maar toch durven ze hier niet echt aandacht aan te besteden, omdat anderen het nóg beter kunnen. Ik herken dat zelf ook.

Toch geloof ik dat het belangrijk is om niet te wachten tot je iets heel goed kunt. Maar om iedereen direct te laten profiteren van jouw talenten. 

Wat zijn jouw talenten? En hoe laat je ze zien?

Veel mensen weten niet eens wat ze goed kunnen. Zij doen of kunnen iets wat voor hen iets zó vanzelfsprekend is dat ze het helemaal niet als talent zien.

Zo is één van mijn talenten bijvoorbeeld dat ik snel zie wat andere goed kunnen, wat er al goed gaat en waar kansen liggen om iets zonder veel moeite nog verder te verbeteren. Ik zag dat helemaal niet als een talent, want wat heb je daar nu precies aan…? Tot ik ontdekte dat ik daardóór in staat ben om anderen enorm te steunen en te versterken als zij iets willen veranderen of bereiken.

Op dezelfde manier heb jij vast talenten die je nog niet ziet, omdat je ze zo vanzelfsprekend vindt. Het is leuk én nuttig om deze te ontdekken. Daarvoor heb je wel hulp nodig van mensen om je heen. Begin bijvoorbeeld gewoon eens met de vraag: ‘wat vind jij dat ik goed kan?’.

Maak jouw talenten zichtbaar!

Ieder mens heeft talenten.

Komen jouw talenten of de talenten van anderen nog niet altijd tot uitdrukking? Kijk dan eens vanuit een andere bril (of vraag iemand anders om mee te denken). Of zoek een andere omgeving op om te kijken welke talenten er dan boven komen drijven.

En wees niet te bescheiden! Als je iets een béétje kan, dan kan je al heel veel betekenen.

Dit artikel schreef ik in mei 2021

Hoe maak je van een voornemen een gewoonte? [Goede voornemens 3/3]

Deze aflevering is de derde van de drieluik over Goede voornemens. De eerste ging over onrealistische goede voornemens, de tweede over triggers. 

Deze derde gaat over de vraag hoe je van je voornemen snel een gewoonte maakt. En: wat je van Candy Crush kunt leren…

Luister ook naar:

hardloper klaar voor de start

3 stappen waarmee nieuwe ergocoaches een vliegende start maken

Misschien las je mijn eerdere blog. Of misschien hoorde je het me bij een lezing of presentatie zeggen: ‘Als beginnende ergocoach hoef je niet alles te weten – juist niet.’ In dit artikel deel ik een idee voor een aanpak, juist als je nog maar net begint.

Weet jij als kersverse ergocoach eigenlijk nog heel weinig over ergonomie? Dan is dit het perfecte moment om samen met je collega’s aan de slag te gaan en zo een vliegende start te maken in je nieuwe rol.

Als je als ergocoach net bent gestart, dan ben jij niet de expert die alles moet weten. Je bent nog maar net begonnen! Je bent alleen degene die het thema ter sprake brengt en er zo voor zorgt dat ergonomie gaat leven op je locatie of afdeling.

Wat kan je doen?

Misschien vraag je je af hoe je dat kunt doen. Bij deze een 3-stappenplan.

Stap 1 Inventariseer waar je collega’s tegenaan lopen

Misschien heb je dit al gedaan als onderdeel van je training tot ergocoach, maar misschien ook nog niet: het inventariseren wat er allemaal speelt op je afdeling of locatie.

Zorg dat je informatie ophaalt van je collega’s, zodat je een goed beeld krijgt van wat zij belangrijk vinden. Je kunt je collega’s vragen stellen als:

  • Wat vind jij fysiek belastend? 
  • Waar loop je dagelijks tegenaan? 
  • Waarvan denk je: dat moet toch beter kunnen? 

Je kunt deze vragen op een paar verschillende manieren stellen. Je kunt dat individueel doen, of op één van de volgende manieren:

  • Hang een flip-over in het kantoor, de teamkamer of het toilet met jouw vragen;
  • Stuur een mail naar alle teamleden;
  • Of inventariseer tijdens het teamoverleg – vraag of je collega’s ter plekke op post-its hun ideeën willen opschrijven. 

Je vervult hier een belangrijk deel van je rol als ergocoach. Je brengt fysieke belasting namelijk ter sprake – de eerste stap. Je geeft het thema aandacht en je zorgt voor bewustwording. Dit is heel erg belangrijk! En je hoeft dus nog niet voor oplossingen te zorgen.

Stap 2 Vraag wie mee wil denken over een oplossing

Grote kans dat je na je inventarisatie verschillende punten op een rijtje kunt zetten. Maar…. Waarschijnlijk zijn dat er meer dan jij in je eentje kunt aanpakken. Want zóveel tijd heb je waarschijnlijk ook niet voor je ergocoach-taken. En bovendien is het onmogelijk om van al die thema’s iets te weten.  

Geen probleem! Ook dit is juist weer een mooie kans om samen met je team stappen te zetten. Vraag aan je collega’s wie er mee wil denken over een oplossing. 

Dit weer op verschillende manieren. Het meest praktisch is vaak om te vragen wie hier een concrete stap in wil zetten. Het probleem hoeft niet in één keer te worden opgelost. Een eerste, kleine stap kan bijvoorbeeld zijn:

  • Navragen hoe dit op andere afdelingen of locaties eigenlijk gaat;
  • Onderzoeken welke hulpmiddelen er in te zetten zijn;
  • Opzoeken of er video’s zijn om bepaalde handelingen te leren. 

Jouw taak is om te zorgen dat het behapbaar blijft voor je collega. Zorg dat de taak die ze op zich neemt klein en praktisch is. Zo is de kans op succes het grootst. 

Stap 3 Zorg voor waardering voor je collega

Heeft je collega die eerste stap gezet? Sta daar dan bewust bij stil. Het krijgen van waardering en oprechte complimenten is ontzettend belangrijk om samen gemotiveerd te blijven. 

Een paar dingen die je kunt doen (of die je allemaal kunt doen):

  • Bedank je collega en geef aan hoe belangrijk het is dat deze informatie nu gedeeld kan worden;
  • Zorg ervoor dat je collega in het teamoverleg op de agenda staat – zij kan vertellen wat ze heeft gevonden, dat hoef jij niet te doen;
  • Blijf de naam van je collega regelmatig noemen als het gaat om deze oplossing. Verwijs bijvoorbeeld naar ‘die handige instructiefilm die Linda toen heeft gevonden’. 

Op deze manier zorg je ervoor dat ergonomisch werken een thema blijft van het hele team en dat het niet alleen afhankelijk is van jou. 

Belangrijk: Je hoeft niet het antwoord op alle vragen te hebben

Als beginnende ergocoach vind je het misschien best spannend. Wie weet wat je collega’s allemaal gaan vragen.

Het is goed om te beseffen dat je nooit direct antwoord hoeft te geven op een vraag. Het is heel fijn als je collega’s vragen hebben, dat laat hun betrokkenheid zien. Maar er is geen reden waarom jij direct het antwoord moet kunnen geven.

Fijn he? 

Een voorbeeld: de Huddle

Een mooi voorbeeld van de rol die je als ergocoach kunt vervullen zonder dat je veel ergonomische kennis hebt zie je in onderstaande video. Merk op wat de ergocoach in dit geval doet. Hij is deskundig. Hij zorgt dat er veel in gang wordt gezet. Maar hij put op geen enkel moment uit zijn eigen kennis over ergonomie. 

Spreekt deze aanpak je aan? Dan kan je op de site Blijf Inzetbaar het gebruikte AktieBlok downloaden of een e-learningmodule volgen

Tot slot

Natuurlijk is het belangrijk om als ergocoach kennis over ergonomisch werken op te doen. Realiseer je echter dat je direct al iets kunt betekenen op je afdeling of locatie. Je hoeft echt niet alles te weten om een goede ergocoach te zijn. Soms is minder weten zelfs effectiever. 

Meer weten? Wij helpen je graag!

Samen met Ellen Bos heb ik in 2020 de Academie voor Ergocoaching opgericht. Wij richten ons vooral op het de coachende vaardigheden van ergocoaches.

ergocoaches volgen een training

Als nieuwe ergocoach is het handig om NIET alles te weten

Een beginnende ergocoach heeft soms het gevoel dat ze niet genoeg weet van ergonomie. Soms denkt ze dat ze daarom haar taak niet goed kan uitvoeren. Mijn uitgangspunt is dat dit niet-weten heel veel voordelen heeft, waar je juist in je startfase als ergocoach gebruik van kunt maken. 

Een ergocoach wordt vaak in enkele dagdelen voorbereid op haar nieuwe taak. Sommige ergocoaches hebben ook na deze training het gevoel niet genoeg te weten om hun collega’s te adviseren. 

Mijn uitgangspunt is juist dat weinig weten een groot voordeel kan zijn in het mee krijgen van je collega’s. 

Wat is jouw doel als ergocoach?

Als ergocoach wil je graag dat jouw collega’s ergonomisch gaan of blijven werken. Dat betekent dat je inderdaad kennis van ergonomie nodig hebt. Maar wat ook heel belangrijk is: je moet de vaardigheid hebben om je collega’s op zo’n manier te motiveren of adviseren, dat ze daar ook echt mee aan de slag willen gaan. Dat is best een uitdaging. 

Soms is het makkelijker om anderen te motiveren om ergens mee aan de slag te gaan als je er juist weinig van af weet. Stel je maar eens voor hoe dat bij jezelf werkt. 

De alleswetende collega…

Ken jij iemand die héél veel weet van een bepaald onderwerp? Bijvoorbeeld voeding, sporten, opvoeden volgens een bepaalde stijl, milieu of meditatie? Soms is dat heel handig, zeker als je zelf vragen hebt. Maar op andere momenten is het even wat minder fijn. 

Bijvoorbeeld:

  • als je vriendin uitlegt wat die reep chocola die voor jou op tafel ligt allemaal met jouw energie gaat doen;
  • als jouw collega wat afkeurend naar je plastic boterhamzakje kijkt;
  • als je buurman opnieuw uitlegt dat je leven écht verandert als je gaat mediteren.  

In dit soort situaties denk je meestal niet: ‘wat fijn dat je hier zoveel vanaf weet!’. Ik vermoed dat je best de positieve intenties kan zien van de ander. Maar de meeste mensen zullen wat weerstand voelen bij een (zich herhalende) opmerking waar ze op dat moment niet op zitten te wachten. 

Dit is wat er kan gebeuren als je op álle handige en onhandige momenten bij je collega’s begint over glijzeilen, tilliften en ergonomisch werken.

… of de collega die samen met jou op onderzoek uit gaat? 

Stel je nu voor dat het andersom is. Dat jouw vriendin, kennis of buurvouw juist samen met jou een bepaald thema wil onderzoeken. 

  • Dat bijvoorbeeld je vriendin vertelt dat ze als experiment een maand geen chocola wil eten. ‘Wil jij me steunen?’
  • Of dat de collega een ontzettend leuke lunchbox bij zich heeft. ‘Bij die nieuwe winkel gekocht.’
  • Of als je buurman je vrijblijvend uitnodigt voor een kennismakingsles. ‘Ik weet dat het niet helemaal jouw ding is, maar ik zou het leuk vinden als je eens een keertje mee zou gaan.’

Bij dit soort vragen en opmerkingen zal je niet snel weerstand voelen. Jullie zijn gelijkwaardig. De ander wil jou betrekken. 

Deze gelijkwaardigheid is makkelijker als startende ergocoach. Je weet immers nog niet zo veel over ergonomie en hulpmiddelen. 

Maak gebruik van de fase waarin je nog weinig weet over ergonomie

Weet jij als kersverse ergocoach eigenlijk nog heel weinig over ergonomie? Dan is dit het perfecte moment om samen met je collega’s aan de slag te gaan. 

Jij bent niet de expert die alles moet weten. Je bent nog maar net begonnen! Je bent alleen degene die het thema ter sprake brengt. 

Wil je weten hoe je dit kunt aanpakken?

Dit kan je op verschillende manieren aanpakken. Ik schreef een soort mini-stappenplan om je op weg te helpen.

Belangrijk: Je hoeft niet het antwoord op alle vragen te hebben

Als startende ergocoach vind je het misschien best spannend. Wie weet wat je collega’s allemaal gaan vragen.

Goed om voor ogen te houden is: je hoeft nooit direct antwoord te geven op een vraag. Het is heel mooi als je collega’s vragen hebben, dat laat hun betrokkenheid zien. Maar er is geen reden waarom jij direct het antwoord moet geven of weten. 

Fijn he? 

Tot slot

Natuurlijk is het belangrijk om als ergocoach kennis over ergonomisch werken op te doen. Realiseer je echter dat je direct al iets kunt betekenen op je afdeling of locatie. Je hoeft echt niet alles te weten om een goede ergocoach te zijn. Soms is minder weten zelfs effectiever. 

Meer weten? Volg het gratis webinar

In het speciale webinar voor ergocoaches vertel ik hoe je collega’s positief kunt motiveren, zonder dat er weerstand ontstaat. Het is een opname uit 2019, je kunt deze gratis bekijken.

Academie voor Ergocoaching

Samen met Ellen Bos heb ik de Academie voor Ergocoaching opgericht. Wij trainen en ondersteunen ergocoaches door vooral te kijken naar de coachende en motiverende rol van ergocoaching.

instructie van ergocoach in het gebruik van een glijzeil

Wat is een ergocoach?

De afgelopen jaren heb ik regelmatig gewerkt met ergocoaches. Dit begon met de vraag om bij de UMC’s (academische ziekenhuizen) een bijdragen te leveren aan de vernieuwde opleiding voor ergocoaches. Maar wat is nu een ergocoach? Wat doet zij precies? En wat is haar verantwoordelijkheid? 

De UMC’s hebben onderzoek gedaan onder de bestaande ergocoaches. Hieruit bleek dat zij behoefte hadden aan meer handvatten om hun collega’s te motiveren. Omdat ik hier invulling aan mocht geven, heb ik de afgelopen jaren vele gesprekken gevoerd over ergocoaching en ergocoaches. Maar tot mijn verbazing kent niet iedereen deze functie. 

Is een ergocoach niet hetzelfde als een ergotherapeut?

Veel zorgverleners die op een afdeling of op een (woon)locatie werken weten wel wat een ergocoach is. Maar van andere zorgverleners binnen organisaties kreeg ik regelmatig een wazige blik als ik het over deze rol had. Eén van de reacties was: ‘Ja, die hebben wij binnen onze organisatie geloof ik ook. Maar bij ons heet dat een ergotherapeut.’ 

Deze en soortgelijke reacties kreeg ik vaker. En hoewel ze een deel van hun naam delen, is een ergocoach toch echt iets heel anders dan een ergotherapeut. 

Een ergotherapeut is een paramedicus. Ergotherapie is een beroep. Een ergotherapeut heeft 4 jaar gestudeerd om haar beroep te mogen uitvoeren. Een ergotherapeut adviseert en traint mensen die moeilijkheden hebben met het uitvoeren van dagelijkse activiteiten. Haar doelgroep bestaat uit cliënten, klanten of patiënten. Ergotherapeut zijn is een vak.

Een ergocoach is iemand die opgeleid is als bijvoorbeeld verpleegkundige of begeleider. Zij heeft daarnaast een extra taak. Hiervoor wordt ze vaak in enkele dagdelen opgeleid. Zij richt zich op ergonomisch werken op haar afdeling of in haar team. Haar doelgroep bestaat uit haar directe collega’s. Ergocoach zijn is een rol.

Wat doet een ergocoach? 

De ergocoach coacht de collega’s in ergonomisch werken en adviseert over ergonomie op de afdeling. Zij heeft als extra taak of als aandachtsgebied ergonomie. Afhankelijk van de soort organisatie en de afdeling kan haar taak onder andere bestaan uit: 

  • Coachen van collega’s in ergonomisch werken;
  • Signaleren van risico’s in het werk;
  • Samen met collega’s oplossingen bedenken;
  • Adviseren bij bijvoorbeeld de aanschaf van nieuwe hulpmiddelen of meubilair. 

Wat is de verantwoordelijkheid van een ergocoach?

De ergocoach handelt in afstemming met haar leidinggevende. In overleg wordt vaak een (jaar)plan voor de werkzaamheden gemaakt. Hoewel van de ergocoach wordt gevraagd om het thema actueel te houden op de afdeling, is zij uitdrukkelijk een coach. Ze is niet verantwoordelijk voor het handelen van haar collega’s. 

Ook mijn persoonlijke mening is dat een coach niet verantwoordelijk is voor het handelen van haar collega. Maar ik vind een ergocoach wel verantwoordelijk voor het proces – dus om coachen zo goed mogelijk vorm te geven.

Dat betekent niet dat ze zo veel mogelijk moet weten van ergonomie, maar juist dat ze moet leren hoe ze het coachen optimaal kan uitvoeren. Hiervoor heeft ze kennis nodig over motivatie en gedragsverandering, plus inzicht in haar coachrol. Natuurlijk ondersteund door haar organisatie.

Meer weten?

Wil je meer weten over ergocoaches?

Meer leren? 

Ben jij ergocoach en wil je beter leren motiveren? Dan kan ik je op verschillende manieren helpen:

triggers weghalen door domino-stenen tegen te houden

Onderzoek je triggers (of: waarom ik mijn tandenborstel weggooide) [Goede voornemens 2/3]

Veel mensen denken: ik heb een voornemen. En dan ga ik dat gewoon doen.

En als het me niet lukt? Dan heb ik blijkbaar een gebrek aan iets. Aan discipline, aan wilskracht, aan doorzettingsvermogen. Want als ik dat wel had gehad, dan had ik het wel gedaan.

In deze aflevering deel ik met je waarom het niet zo werkt. Gelukkig maar. Het ligt dus niet aan jouw doorzettingsvermogen! 

Wat helpt is om goed na te denken over triggers. Door hier naar te kijken én deze slim in te zetten, wordt het veel makkelijk om gewoontes aan te leren of natuurlijk af te leren.  

Herken jij je eigen triggers? Ik hoor graag van je! Deel ze met me in een voicebericht naar 06-3888 9559. En misschien hoor je jezelf terug in de volgende aflevering.

Beluister hier:

team trekt aan touw

Weerstand bestaat niet

‘Er is veel weerstand binnen dat team’. Of: ‘hij zit in de weerstand’. Het klinkt alsof er iets aan de hand is met de ander. Maar dat is onzin, vind ik. Weerstand bestaat niet.

Luister je liever? Er is ook een podcast over waarom weerstand niet bestaat.

Wat ik regelmatig hoor

In trainingen geven deelnemers vooraf aan waar ze vooral tegenaan lopen als het gaat om motiveren. Regelmatig lees ik dan over weerstand. Bijvoorbeeld:

  • ‘Deze cliënt heeft weerstand tegen het behandelplan’
  • ‘Er is weerstand binnen dit team als het gaat om de organisatieverandering’
  • ‘Deze begeleider schiet in de weerstand als het gaat om nieuwe taken’

Deelnemers willen hier graag mee leren omgaan.

Maar: wat is weerstand eigenlijk? En…. bestaat het wel….?

Wanneer is er weerstand?

Vaak gaat het over weerstand als de één iets wil en als de ander daar niet in mee gaat. Bijvoorbeeld:

  • Als een zorgprofessional adviezen geeft, maar de cliënt of klant deze niet opvolgt
  • Als ouders willen dat hun peuter meeloopt, maar de peuter laat zich vol drama op de grond vallen en zet geen stap
  • Als een teamleider afspraken wil maken met het team, maar het team gaat hier niet in mee

Bij ‘weerstand’ gaat het in zo’n geval om de ander. De weerstand wordt gezien als onderdeel van de cliënt, de peuter of het team.

Weerstand bestaat alleen in interactie

Maar: weerstand is geen ding, zoals een boom of een huis een ding is. Het is niet aan te raken of op te pakken. Je zou zelfs kunnen zeggen: weerstand bestaat niet. Het is er alleen maar in de beleving van de zorgprofessional, ouders of teamleider. Dat is degene die weerstand ervaart, omdat de ander niet ‘mee’ gaat.

Weerstand hoort niet bij de ander. Het is soms iets wat jij als zorgprofessional, ouder of teamleider ervaart. Het interessante is: als jij niets meer van de ander vraagt, dan verdwijnt het ook uit jouw ervaring. Weerstand hoort dus niet bij de ander. Maar het is ook niet helemaal van jou.

Weerstand bestaat alleen in interactie!

Weerstand heeft een functie

Weerstand heeft een belangrijke functie. Hierover vertel ik in de video hieronder.

NB: Deze video is onderdeel van een online training. De onderdelen ‘vind het aangrijpingspunt’ en ‘kies je rol’ worden wel genoemd, maar zitten niet in deze video.

Samengevat komt in deze video naar voren:

  • Voor weerstand heb je 2 krachten nodig,
  • Het heeft een functie, en
  • Dankzij weerstand tegen veranderingen kunnen mensen dagelijks functioneren

Beschouw weerstand als nuttig en positief. Echt gaan begrijpen wat de ander bedoelt vormt de sleutel tot samen werken aan veranderen.

Meer leren over motiveren?

Als je leert hoe motivatie werkt, zal je heel anders reageren als je weerstand tegen komt.

opgevouwen was

9 dingen die je van Marie Kondo kunt leren over motiveren

Marie Kondo. Je kunt niet meer om haar heen. De Japanse opruimgoeroe heeft na haar succesvolle boeken sinds januari nu ook een serie op Netflix. Of je nu van haar houdt of niet, met haar klanten behaalt ze enorme resultaten. Wat kunnen we van haar leren als het gaat om motiveren? 

Drie jaar geleden kreeg ik de tip om het boekje ‘Opgeruimd’ van Marie Kondo te lezen. Ik had er niet zoveel zin in, want dat boek vertelde me vast dat ik moest gaan… tja…. opruimen. 

Pas toen een collega zei dat er allerlei hilarische stukjes in het boek te vinden waren, ging ik overstag. Ik hoefde het vooral niet serieus te nemen, fijn! Ik had hem binnen een dag uit. 

En opeens vond ik mezelf terug voor mijn kledingkast…

Nee, ik heb niet precies haar methode gevolgd. Maar er waren een aantal dingen in het boek die ik zo leuk, interessant of grappig vond dat ik het als vanzelf ging proberen. Zonder stress. En al helemaal niet omdat het moest, maar omdat ik er zin in had. 

Vanaf 1 januari is Marie Kondo een hit op Netflix. Ik vind het heerlijk dat de serie zo positief is. Het is geen serie die mensen voor schut zet. Marie gaat met iedereen respectvol en vriendelijk om. En toch zien we grote veranderingen bij haar klanten, ook al zijn die vast een beetje geregisseerd. 

Marie Kondo weet haar klanten ontzetten goed motiveren. Wat kunnen we van haar leren? 

#1  Wees vriendelijk

Marie is altijd vriendelijk. Onderweg naar de voordeur lukt het haar meestal al om iets aardigs te zeggen over het huis. Zo gauw ze binnen is, heeft ze ook direct een compliment klaar over bijvoorbeeld de sfeer. 

Als je iemand anders wilt motiveren en écht zijn of haar intrinsieke motivatie wilt aanwakkeren, dan heb je verbinding nodig. Die verbinding heb je sneller als mensen jou als vriendelijk ervaren en je misschien zelfs een compliment geeft. Mensen voelen zich gezien, wat een basisvoorwaarde is voor motiveren. 

#2  Oordeel niet, maar respecteer

150 paar sneakers? Een hele kamer vol kerstversiering of een slaapkamer vol honkbalplaatjes? Marie is geïnteresseerd, soms voorzichtig verbaasd. Maar ze oordeelt nooit. Sterker nog: ze respecteert huizen en spullen. Maar vooral respecteert ze de mensen, hun verhalen en herinneringen. Dat gaat voor mij nog een stapje verder dan niet oordelen. Ze respecteert ook wat ze misschien niet begrijpt. 

Om iemand te motiveren is het nodig dat deze persoon zich voor jou openstelt. Dat hij dingen met je gaat delen en daardoor zelf tot inzicht komt. Zo gauw jij (bewust of onbewust) gaat oordelen dan gaat iemand zich meer met jóu bezig houden dan met zijn eigen proces. Als iemand voelt dat jij hem respecteert, dan geeft dit veel ruimte om met je te delen. Ook halve gedachten of voorzichtige overwegingen. Door dit delen krijgt iemand zelf nog beter helder waarom hij iets wel of niet zou willen veranderen. 

#3  Zoek naar positieve intenties

Zóveel speelgoed dat er geen ruimte meer is om te spelen? Of een veel te klein jurkje in iemands kast? Het lijkt allemaal niet logisch. Marie Kondo beperkt zich niet tot wat ze ziet, maar ze gaat op zoek. Wat is de reden van al deze spullen? Wat zit er misschien achter? 

Ook het (ongezonde) gedrag van jouw cliënt heeft vaak een goede reden. Het levert iets op. Probeer te begrijpen wat dat is. Welke behoefte is er, waardoor iemand naar de snackbar gaat? Welk overtuigingen heeft iemand over (niet) sporten? Waarom is met de auto gaan zo belangrijk? Zo gauw je achterliggende overtuigen gaat begrijpen, heb je veel meer mogelijkheden om iemand goed te helpen. 

#4  Overtuig niet, maar stel vragen

Nooit probeert Marie iemand te overtuigen met argumenten. Wat ze wel doet, is vragen stellen. Wat betekent dit voor je? Wil je dit met je meenemen naar de toekomst? Vaak blijken deze vragen heel veel in gang te zetten voor mensen. 

Wanneer je iemand probeert te overtuigen om te veranderen dan levert dat vaak weerstand op. Terwijl als je iemand de ruimte geeft om zélf voor- en nadelen te formuleren vaak juist ruimte ontstaat. 

#5  Kies voor vertrouwen

Marie weet het zeker. Natúúrlijk gaat het ze lukken! Ze ziet het al helemaal voor voor. Dit wordt prachtig! Je ziet haar nooit aarzelen, ze heeft het volste vertrouwen in haar klanten. 

Dit vind ik een ingewikkelde. De klanten van Marie zijn klaar voor actie, anders nodig je geen cameraploeg uit in je huis. Misschien zijn jouw cliënten nog niet zo ver in hun fase van gedragsverandering. Het expliciet uitspreken van je vertrouwen kan dan ook weerstand oproepen. Toch denk ik dat het goed is dat je je bewust bent van jouw eigen overtuigingen. Durf jij te kiezen voor vertrouwen dat het uiteindelijk lukt?  

#6  Maak het probleem visueel

Marie Kondo doet iets BRILJANTS om mensen nog een beetje extra motivatie te laten ervaren. Ze laat mensen al hun kleding verzamelen en op één stapel leggen. Mensen lopen wat beschaamd met stapels kleding naar hun bed. Bijna altijd volgt er een verbijsterde blik van de bewoners. ‘Is dit allemaal van mij….? En heb ik dat allemaal nodig….?’. Met deze extra prikkel gaan ze nog gemotiveerder aan de slag. 

Wij zijn als mensen gewend om veel te praten. We benaderen veranderen vaak rationeel, terwijl we voor motivatie ook echt ons gevoel nodig hebben. Kijk of het jouw cliënt helpt om een beeld of gevoel op te roepen. 

#7  Eenvoud

Maries stappenplan is eenvoudig. Ze vertelt je precies wat je moet doen, op welk moment. Heb je alle spullen binnen een categorie verzameld? Houd het vast, voel en beslis. Houd alleen waar je blij van wordt. 

Marie is daar zelf ook best ver in gegaan. In één van haar boeken vertelt ze hoe ze haar stofzuiger weg deed, omdat deze geen ‘joy sparkte’. Daar wil ik mee zeggen dat eenvoud misschien niet altijd lukt, maar wel een richtlijn kan zijn. Hoe eenvoudig kan jij het voor of met je cliënt maken?  

#8  Zorg voor snelle successen

Marie begint met de categorie waar mensen in het algemeen het makkelijkst keuzes in kunnen maken. Dit is de categorie ‘kleding’. Hiermee oefenen haar klanten en doen ze succeservaringen op. Daarna gaan ze door naar de boeken en papieren. Ze bouwen hun zelfvertrouwen steeds verder op, totdat ze uiteindelijk in staat zijn om ook keuzes te maken bij hun spullen met emotionele waarde. 

Hier kunnen we zó veel van leren. We maken verandering vaak heel groot, zowel voor onszelf als voor anderen. Dit terwijl het heel erg belangrijk is om je ‘gevoel het te kunnen’ te vergroten. Het doet mij denken aan spelletjes op je smartphone. Hier begin je ook heel makkelijk om vertrouwen op te bouwen en zo enthousiast te raken. 

# 9  Wees beschikbaar

Marie Kondo helpt je niet fulltime. Ze gaat weg zo gauw haar klanten weten wat de bedoeling is. Maar ze komt ook weer terug! Ze is beschikbaar, ze laat haar klanten niet aan hun lot over.

Als je een cliënt wilt motiveren is jouw beschikbaarheid ook belangrijk. Je hoeft niet altijd aanwezig te zijn, maar het is wel belangrijk dat je cliënt weet dat je er voor hem bent als dat nodig is. Iemand die mee denkt, iemand om op terug te vallen. 

Marie Kondo is slim in motiveren

Dit zijn 9 dingen die je van Marie Kondo kunt leren als het gaat om motiveren. Want wat je ook van haar methode vindt, ze is echt heel slim in het motiveren van haar klanten. 

Meer weten over Marie Kondo, of haar Nederlandse collega?

Dit artikel schreef ik in januari 2019.

oefenruimte van zorginstelling

Motiveren is dus helemaal niet saai…

Als ik een workshop of training geef waar mensen zichzelf voor aanmelden, dan hebben deelnemers vanzelfsprekend al affiniteit met het thema. Als ik binnen een team of organisatie een workshop geef, dan is dat niet altijd zo. Ergotherapeut Evie dacht dat ze niet zo veel met het thema motiveren had. Kijkt ze daar nu anders naar? 

Op een mooie warme dag gaf ik vlakbij de duinen onlangs een workshop Positief Motiveren vanuit een coachende rol aan paramedici. Hoewel ik normaal gesproken workshops niet schriftelijk evalueer, deed ik dat nu toevallig wel. Eén van de reacties kwam van Evie, een ergotherapeut in het multidisciplinaire behandelteam. Zij schreef onder andere:

“Wat ik leuk vind, is dat motiverende gespreksvoering/gedragsverandering voor mij altijd een ‘saai’ en vaag onderwerp was, terwijl ik hier na de workshop echt mee aan de slag wil gaan.”

Ik vroeg haar of ze nog wat extra vragen wilde beantwoorden. 

Evie, ik vond het heel leuk om jouw reactie te lezen. Even wat achtergrondinformatie. Waarom hebben jullie als team voor deze workshop gekozen? 

“Aanleiding voor de workshop is de heroriëntatie die binnen onze organisatie plaatsvindt. We zijn behandelaar en adviseur, maar we worden ook steeds meer medeverantwoordelijk voor de kwaliteit van de integrale zorg. Daarbij lopen we weleens tegen weerstand aan of merken we dat adviezen niet zo worden opgepakt als onze bedoeling is.”  

Hoe dacht jij vooraf over dit thema motiveren vanuit een coachende rol?

“Het thema is natuurlijk helemaal passend bij onze rol. Toch vond ik het een complex en misschien ook wel een vaag thema. Wat ik vooraf dacht: de theorie rondom gedragsverandering is leuk, maar in de praktijk loopt het vaak anders of lukt het niet om dit toe te passen.

Van de workshop had ik daarom niet echt verwachtingen, niet positief, maar ook niet negatief.”  

En hoe kijk je er nu naar?  

“In tegenstelling tot wat ik dacht, is positief motiveren en coachen juist wel heel praktisch toe te passen. Het blijft zoeken naar de juiste technieken en de juiste woordkeuze, maar ik kan nu concreet aan de slag met wat ik geleerd en geoefend heb.

Ondanks de complexiteit van het onderwerp, is het zeker niet saai. Sterker nog: het is heel belangrijk om dit als behandelaar in je rugzak te hebben, je krijgt bijna dagelijks met situaties te maken waarin een coachende en motiverende rol van belang kan zijn.”

Hoe heb je de workshop beleefd?

“De workshop was eigenlijk te kort om hier goed mee aan de slag te gaan. De inhoud en uitvoering sloten echter wel zeer goed aan. Veel van de informatie is wel bij mij bekend, maar weg gezakt en werd niet toegepast.

Tijdens het oefenen in de workshop kwamen we erachter hoe moeilijk het eigenlijk kan zijn om het geleerde toe te passen. Dat gaf mij veel inzicht in dat ik op dit gebied nog veel te oefenen heb. De oefening over je ‘afhankelijk’ of ‘expert/eigenaar’ voelen gaf veel inzicht in hoe mensen een bepaalde woordkeuze of intonatie verschillend kunnen ervaren. Het bespreken van de oefeningen in de groep was ook erg leerzaam en inzichtelijk.

Al met al ben ik gemotiveerd (haha) om aan de slag te gaan en verder te oefenen met wat ik geleerd heb.”  

Wat ga je nu anders doen in je dagelijks werk? 

“Ik ga mijn adviezen op een andere manier geven. Dat wil zeggen dat ik me meer zal gaan richten op eigen inbreng van de medewerker of cliënt. Daarbij ook weerstand op een andere manier benaderen. In plaats van altijd denken dat iemand niet wil, probeer ik na te gaan wat de reden is waarom iemand iets (nog) niet kan. Daar zijn goede handvatten voor gegeven! Niet direct oordelen wanneer het niet is gelukt om een advies toe te passen is verder een belangrijk aandachtspunt waar ik nu goed op ga letten.”

Wanneer en aan wie zou je deze training aanraden?

“Eigenlijk kan ik deze training aan iedereen aanraden die advies geeft. Denk aan leidinggevenden, maar met name paramedici die tijdens of naast hun behandelingen advies geven. Bijvoorbeeld over het doen van oefeningen of over een andere werkwijze gaan hanteren.”


Spreekt dit jou ook aan?

Dit artikel schreef ik in juli 2019. Ik had een workshop Positief Motiveren vanuit een coachende rol gegeven aan Evie en haar collega’s. Deze workshop was op maat gemaakt om aan te sluiten bij de veranderingen in haar organisatie.

Spreekt dit je aan en ben je benieuwd wat ik voor jullie team of organisatie kan betekenen? Neem dan direct even contact met mij op.