Voor mij is het niet vanzelfsprekend dat je altijd doelen ‘moet’ hebben. Als het specifiek om motiveren gaat dan kunnen doelen motivatie zelfs verkleinen. Als een cliënt bij jou komt dan heb je waarschijnlijk geen keus. Je hebt het over doelen. Maar hoe kan je dit doen zonder de motivatie te verlagen?
Als jij als zorgverlener, hulpverlener of coach iemand begeleidt, dan gaat het heel vaak over iets bereiken. Jij wilt iemand motiveren om ergens te komen. Volgens mij is dat best spannend, want het praten over zo’n doel kan er juist toe leiden dat iemand zich minder gemotiveerd gaat voelen. Dat komt omdat zo’n gesprek soms het gevoel van competentie en vertrouwen onbewust verkleint.
Hoe voorkom je dat? Daarover gaat onderstaande video.
Doelen bereiken met Positief Motiveren
Bekijk de video – met ondertiteling. Lees je liever? De tekst is hieronder uitgewerkt in een artikel.
Een metafoor voor doelen bereiken: het pad waar ik op loop
Stel dat jij mij nu zou begeleiden op dit moment. Ik loop op een pad en je ziet in de verte bomen. Daar wil ik naartoe, dat is mijn doel.
Waar wil ik naartoe?
Als jij mij zou begeleiden dan is de kans groot dat we het veel hebben over deze bomen. Waarom wil ik daar graag naartoe?
En daarna: Hoe ga ik daar dan komen? Welke stappen heb ik te zetten? Heb ik de juiste vaardigheden of de juiste mindset en de juiste tools om daar te komen?
En natuurlijk ook: hoe kan je mij bij helpen?
Hoe ben ik hier gekomen?
En dat is goed. Maar wat ik wil benadrukken is dat ik hier niet zomaar opeens sta.
Ik wil weliswaar daar naartoe en daar heb ik jouw hulp voor gevraagd. Maar ik sta hier niet zomaar. Ik kom namelijk ook ergens vandaan. Vaak heb ik al een heel pad afgelegd!
Wat betekent dat voor je begeleiding?
Als je iemand gaat motiveren of begeleiden, bespreek dan ook altijd hoe het kan dat iemand al staat waar hij nu staat. Welke vaardigheden heeft hij ingezet? Welk competenties? Welke strategieën?
Als je dat gesprek óók voert – dus onderzoekt ‘Hoe komt het dat jij hier al staat?’ – dan levert je dit op:
Je krijgt ontzettend veel informatie om samen tot een effectief plan te komen – je weet nu immers wat voor de ander al werkt;
Het versterkt de ander omdat die gaat zien: ik heb al een heel stuk afgelegd, dus dat laatste deel gaat me ook wel lukken!
En dit is een van de dingen die steeds weer terugkomt in Positief Motiveren.
Wil je zelf aan de slag met Positief Motiveren?
Op deze website lees je volop over Positief Motiveren!
Motivatie is een veelgebruikt begrip. Maar wat is motivatie precies? Als je het aan verschillende mensen vraagt krijg je waarschijnlijk ook verschillende antwoorden. Hoog tijd dus om beter te kijken naar: wat is motivatie?
In trainingen en workshops stel ik meestal de vraag: wat is motivatie eigenlijk? De antwoorden die ik krijg zijn bijvoorbeeld:
Dat je het heel graag wilt;
Als je echt een doel hebt;
Als je weet dat het je iets op gaat leveren.
Als we hier vervolgens over in gesprek gaan en ik vraag hoe je een gebrek aan motivatie herkent, dan geven mensen aan dat je dit ziet doordat iemand het toch niet doet. Vaak gaat het over een voorbeeld van henzelf en zeggen ze:
Blijkbaar ben ik toch niet gemotiveerd genoeg, want ik doe het niet;
Ik wil het wel, maar ik heb niet genoeg doorzettingsvermogen;
Waarschijnlijk ben ik toch niet zo gemotiveerd want ik heb niet genoeg wilskracht.
Heel veel mensen zien overlap tussen motivatie en woorden als doorzettingsvermogen, wilskracht en iets heel graag willen. Mijn ervaring is dat deze manier van denken niet helpend is bij het motiveren van jezelf van of anderen.
Hoe kan je hier op een andere manier naar kijken?
Wat is de herkomst van het woord motivatie?
Volgens de Van Dale betekent motivatie beweegreden of drijfveer.
Als je verder kijkt naar de herkomst van het woord, dan is het afgeleid van het Latijnse woord motio. Dit betekent beweging. Motiveren is dus letterlijk ‘in beweging brengen’.
Als jij jezelf of anderen wilt motiveren, dan gaat het er om dat je beweegredenen of drijfveren hebt, vindt of ontwikkelt die jou of de ander in beweging brengen.
Waarschijnlijk kan je je wel vinden in deze omschrijving. Maar geeft dit je nog niet zoveel handvatten.
Wat is mijn afbakening van het begrip motivatie?
Motivatie is subjectief en zie je niet zomaar ‘aan de buitenkant’. Natuurlijk kan je soms uit wat iemand zegt of doet wel opmaken of hij gemotiveerd is. Maar dit heeft ook weer alles te maken met jouw interpretatie.
Soms heb je misschien het idee dat iemand geen motivatie heeft en niet te motiveren is. Er wordt dan al snel gesproken over weerstand. Maar ik geloof daar niet zo in.
Ieder mens wordt érgens door gedreven, we hebben allemaal drijfveren. Alleen zijn die niet altijd duidelijk waarneembaar. Mijn uitgangspunt is: Ieder mens is gemotiveerd. Het is alleen de vraag waarvoor. Het ontdekken van deze motivatie is een puzzel die soms hoort bij jouw taak als coach of begeleider.
Wat je daarbij kan helpen is om op de volgende manier te kijken naar motivatie:
Voor mij is motivatie de brandstof die je nodig hebt om te veranderen.
Motivatie is de brandstof om te veranderen
Motivatie is de brandstof die je nodig hebt om te veranderen. Om van A naar B te gaan, of om te komen van de situatie waar je nu bent naar een nieuwe, gewenste situatie.
Helaas haal je deze brandstof niet zomaar bij het tankstation. Toch zijn er wel manieren om deze hoeveelheid brandstof te vergroten. En daarvoor helpt het om te weten dat er verschillende ingrediënten in deze brandstof zitten die je kunt beïnvloeden.
Als je kijkt naar verschillende gedragswetenschappers, dan geven de meesten aan dat motivatie – dus de brandstof om iets te veranderen – bestaat uit 3 ingrediënten. Ieder kiest daarbij eigen woorden en een eigen invalshoek. Maar vrijwel altijd komen ingrediënt 1 en ingrediënt 2 op hetzelfde neer. Bij ingrediënt 3 wordt nog wel eens een andere benadering gebruikt, afhankelijk van de achtergrond van de wetenschapper.
De ingrediënten van motivatie
In de praktijk blijkt dat het goed werkt om te denken vanuit de ingrediënten:
Willen
Kunnen / denken te kunnen
Klaar voor zijn
1. Willen veranderen
Bij willen kan je denken aan vragen als:
Hoe belangrijk vind je het?
Hoe aantrekkelijk is het voor mij?
In welke mate is dit wat ik wil?
Willen is het ingrediënt waar de meeste mensen aan denken als het om motivatie gaat. Het is interessant dat dit ingrediënt ook op de voorgrond staat als ze denken over de motivatie van anderen. Doet iemand niet wat is afgesproken? Blijkbaar vindt hij het dan niet belangrijk….
2. Vertrouwen om te veranderen
In veel gevallen speelt kunnen echter een grote rol. Of beter nog: denken te kunnen. Hierbij kan je denken aan vragen als:
Heb ik vertrouwen dat dit me lukt?
Heb ik de vaardigheden om dit te doen?
In welke mate denk ik dat ik dit kan?
Kunnen het ingrediënt waar vaak de grootste kansen liggen om iemand anders te motiveren. Het is interessant dat mensen van hun eigen voornemen vaak aangeven: ‘ik wil wel, maar ik denk dat ik het niet kan’.
3. Klaar zijn voor veranderen
Klaar voor zijn is een ingrediënt dat alles te maken heeft met tijd. Een veranderingsproces doorloopt vaak verschillende fasen. Het is belangrijk om te beseffen in welke fase jij bent of in welke fase je cliënt is. Want dit geeft concrete handvatten over wat je wel en niet moet doen.
Meestal heb je alle 3 ingrediënten nodig voor verandering. Weet je echter niet waar je moet beginnen? Dan is mijn advies om altijd te focussen op denken te kunnen, het 2e ingrediënt. Hier blijken in de praktijk de grootste kansen te liggen voor het aangrijpen op motivatie.
Lees hier meer over de Fasen van Gedragsverandering
Waarom werkt het zo goed om met deze ingrediënten te werken?
Willen – Kunnen – Klaar voor zijn. Het is een rijtje dat deelnemers aan mijn trainingen talloze keren van mij horen. Het scheelt je namelijk ontzettend veel tijd en energie om eerst even stil te staan en te bepalen: waar ligt mijn aangrijpingspunt?
‘Ik zou willen dat ik het kon’. Dit kan een uitspraak zijn van iemand die het best wel wil, maar niet denkt te kunnen. Bij deze persoon zal er alleen maar weerstand ontstaan als je blijft bedrukken hoe belangrijk veranderen is. Of als jij probeert iemand te overtuigen om toch echt te veranderen. Eigenlijk bereik je zelfs het tegengestelde resultaat. Iemand zal nog minder geneigd zijn om het te gaan proberen.
‘Als ik wilde, dan deed het morgen hoor.’ Dit kan een uitspraak zijn van iemand die het wel denken te kunnen, maar die het gewoon niet belangrijk lijkt. Deze persoon wil het helemaal niet. Bij zo iemand is het verspilde moeite om aandacht te besteden aan strategieën of stappenplannen. Want hij gaat er toch niet mee aan de slag.
‘Ik wil wel, maar….’. Dit kan een uitspraak zijn van iemand die wel én niet wil veranderen. Als je kijkt naar de Fasen van Gedragsverandering, dan zit deze persoon in de fase van overwegen. Het is niet zinvol om deze persoon tips te gegeven of te overtuigen. Net als bij iemand die nog niet denkt het te kunnen zorgt je juist voor het tegengestelde resultaat. Iemand zal meer vast blijven houden aan de huidige situatie.
Je ziet: het krijgen van inzicht in de ingrediënten levert veel informatie op over wat je wel en niet hoeft te doen. Het scheelt je veel energie, omdat je weet wat je achterwege kunt laten.
In mijn trainingen maak ik gebruik van de Motivatie-Check. Dit hulpmiddel geeft je inzicht in hoe het zit met de motivatie van jezelf, een collega, je cliënt of je team.
Waarom ik het liever niet over intrinsieke motivatie heb
Bewust besteed ik weinig aandacht aan het verschil tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie. Dit heeft een aantal redenen. Ik denk namelijk:
Dat het werken met eenvoudige modellen de implementatie bevordert. Als je een eenvoudig denkmodel van motivatie gebruikt, dan is de kans groter dat je dit ook echt inzet dan wanneer je een complexer denkmodel hebt.
Dat intrinsieke motivatie naar mijn mening meestal onhaalbaar is binnen de thema’s waarop ik en mijn klanten werken.
Dat iedereen een eigen invulling heeft gegeven aan het begrip intrinsieke motivatie.
Wat kan je doen als je beter wilt leren motiveren?
Mijn overtuigen is dat het altijd zinvol is om je te verdiepen in beter leren motiveren. Op alle vlakken van je leven is het belangrijk dat je in staat bent anderen ‘mee’ te krijgen en te enthousiasmeren.
Er zijn verschillende mogelijkheden om beter te leren motiveren. Je kunt zelf video’s kijken, boeken lezen, podcasts luisteren of blogs volgen. Daar haal je heel veel inspiratie uit. Natuurlijk ben je van harte welkom om rond te klikken op mijn blog!
Daarnaast kan je ook een training volgen. Dat kan een korte, to-the-point workshop zijn. Maar ook een langere trainingen waarin je (vaak met anderen) dat wat je leert steeds toepast in de praktijk. Ook hier geldt dat er verschillende mogelijkheden zijn.
Ben je op zoek naar praktische trainingen? Natuurlijk ben je van harte welkom bij mijn trainingen.
Dr. Alyt Oppewal is universitair docent bij de leerstoel Geneeskunde voor Verstandelijk Gehandicapten van het Erasmus MC in Rotterdam. Ze houdt zicht bezig met onderzoek naar de gezondheid van mensen met een Verstandelijke beperking.
Uit recent onderzoek bleek dat ouderen met een verstandelijke beperking weinig bewegen, vaak niet fit zijn en jonger overlijden dan mensen zonder verstandelijke beperking. Dat is voor veel mensen niet zo verrassend. Wel misschien verrassend zijn de conclusies over wat belangrijker is voor de gezondheid: fitheid of een gezond gewicht.
Alyt vertelt hierover en vertelt wat dit betekent voor voor zorgprofessionals en voor organisaties die een gezonde leefstijl voor mensen met een verstandelijke beperking willen stimuleren.
Bijna 16 jaar ben ik zelfstandig ondernemer. Ik heb geen collega’s die ik dagelijks zie en meestal vind ik dat fijn – ik spreek al genoeg mensen op een dag. Maar soms heb ik wel behoefte aan iemand die begrijpt waar ik sta en die met mij mee kan denken. De afgelopen jaren heb ik verschillende keuzes gemaakt om dat te organiseren. Eén van de manieren is door het opzoeken van sparringpartners, soms voor een specifiek thema.
Ook voor mijn podcast heb ik een sparringpartner. En ik vroeg me af: Zou ik een podcast hebben als zij er niet was geweest?
Dat is een mooie vraag als startpunt van een gesprek met Maaike, mijn podcast-sparringpartner. In tegenstelling tot anderen ken ik haar nog maar kort, bijna een jaar. Maar zij is al een vanzelfsprekend onderdeel van mijn (net)werk en we hebben heel regelmatig contact.
Maaike en ik gaan vandaag in gesprek over deze vorm van samenwerken en elkaar verder helpen. Het is een manier van werken waarbij je elkaar én jezelf gemotiveerd houdt.
In deze aflevering bespreken we hoe ons contact bijdraagt aan onze motivatie voor podcasten. Maar we bespreken ook wat jij kunt hebben aan een sparringpartner in jóuw werk. Want als je een functie hebt waarin je veel zelfstandig werkt is het ontzettend fijn om op anderen terug te kunnen vallen.
Heb je naar aanleiding van deze aflevering vragen aan Maaike en mij? Stuur dan een voicebericht naar 06 – 2888 9559.
Veel mensen verwarren motiveren en adviseren. Als zij iemand willen motiveren, dan geven ze veel tips en adviezen. Maar dit werkt vaak tegengesteld. In trainingen laat ik dit mensen zelf ervaren.
Het lastige is: het is best moeilijk om géén adviezen te geven. In trainingen die ik geef hoor ik regelmatig: géén advies geven? Dat is keihard werken!
Heb jij naar aanleiding van deze aflevering een vraag? Stel deze via een voicebericht naar 06 – 2888 9559 . En misschien wordt jouw vraag beantwoord in de volgende podcast.
Van 3 tot en met 10 november 2021 is het de week van de pleegzorg. Wij zijn ook pleegzorggezin, we bieden weekendpleegzorg. Of eigenlijk zeggen wij: we hebben af en toe logees.
Ons verhaal is een positief verhaal. Ik wil het graag delen omdat ik wil laten zien hoe pleegzorg óók kan zijn. Want pleegzorg kan je bieden op je eigen manier.
In deze podcast beantwoord ik vragen die zijn ingestuurd door luisteraars. De vragen zijn:
Welke vormen zijn er en wat doen wij?
Waarom hebben we hiervoor gekozen?
Wat vind mijn man ervan?
Wat vinden onze kinderen er van?
Af en toe logeren, kan je daar wel het verschil mee maken?
En: in elk huis gelden andere regels en zijn andere gewoontes. Hoe gaan we daar mee om?
Luister vooral om te horen hoe pleegzorg óók kan zijn. Wij hebben goed nagedacht over de vraag wat bij ons past, onder andere dankzij de begeleiding in het trainingstraject. En zo past het bieden van deze zorg goed bij ons leven. Misschien ook bij dat van jou….?
In deze eerste aflevering vertel ik je waarom het wat langer duurde voor seizoen 2 van start ging én waarom hij er dan nu toch nog is.
Nieuw in dit seizoen is de mogelijkheid om vragen te stellen en te reageren. Ik wil je van harte uitnodigen om dit via een voicebericht te doen. Dit kan via een Whatsapp voicebericht naar 06 – 38 88 95 59 – dit kan ook via de WhatsApp knop die je onderaan je scherm ziet verschijnen.
Misschien hoor je jouw vraag terug in een volgende aflevering!
Pionieren. Dat is waar ik aan denk als ik Nenette hoor praten. Nenette is bewegingsagoog en heeft heel duidelijk voor ogen wat zij wil bereiken met haar werk. Daarbij kijkt ze buiten de standaard functieomschrijving van een bewegingsagoog en heeft ze de afgelopen jaren heel veel bereikt voor cliënten van zorgorganisatie Siza.
Ben jij nieuwsgierig naar de aanpak van Nenette? Ik denk dat haar verhaal je kan inspireren. Of je nu bewegingsagoog bent óf een heel ander aandachtsgebied hebt, haar brede blik en creatieve aanpak brengen je op nieuwe ideeën.
In de podcast gaat het onder andere over de site www.sizabaf.nl. Hier vind je veel informatie en tips.
Sporten of bewegen in het dagelijks leven, waar wil je als woonzorgorganisatie op focussen…?
Bewegen in het dagelijks leven! Daar zijn Joost Kersten en ik het over eens. Joost is bewegingsagoog bij Siza. Met hem ga ik in gesprek waarom hij bewegen in het dagelijks leven zo belangrijk vindt én hoe hij begeleiders coacht en ondersteunt bij het bewegen met cliënten.
Door cookies zorg ik ervoor dat deze site zo goed mogelijk werkt voor jou.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.